<sub id="TAMbX1"><code id="TAMbX1"></code></sub>
<em id="TAMbX1"><source id="TAMbX1"><option id="TAMbX1"></option></source></em>
  • <nav id="TAMbX1"></nav>

  • <sub id="TAMbX1"><listing id="TAMbX1"><nobr id="TAMbX1"></nobr></listing></sub>
      1. <nobr id="TAMbX1"></nobr>

          Legioná? Jaroslav Janda nám p?ináší svědectví o hrdinství i ka?dodenním ?ivotě rakouského vojáka, vále?ného zajatce a později legioná?e v období 1. světové války.

          Díky jeho bezmála 150stránkovému deníku Moje vzpomínky na světovou válku, který si zde m??ete stáhnout jako pdf nebo e-knihu, o?ívá svědectví, které nám p?i p?íle?itosti 100. výro?í 1. světové války p?ipomene její okolnosti i aktéry.

          P?e?těte si kompletní verzi deníku, zkrácený ?lánek s výběrem toho nejzajímavějšího, pou?te se o srbské frontě, prohlédněte si unikátní fotogalerii, a co vám nebude jasné, osvětlí slovník s vysvětlivkami a komentá?i.

          Chcete něco doplnit nebo máte vlastní poznatky o 1. světové válce?
          Napište nám na info@ nebo diskutujte na facebooku.

          Vzpomínky Jaroslava Jandy na světovou válku 1914–1918

          (zkrácený ?lánek 12 stran)

          M?j děde?ek Jaroslav Janda (1.1.1884 - 24.9.1969) pobyl na vojně mnoho let. V aktivu skoro ?ty?i roky v letech 1905 - 1908, kdy mu vojnu prodlou?il císa? pán z d?vodu anexe Bosny a Hercegoviny Rakouskem-Uherskem. Potom dalších témě? pět let strávil v 1. světové válce. V databázi legioná?? Vojenského historického ústavu je veden jako ?eta? 11. zdravotního oddílu.

          Jako rakousko-uherský voják  byl odvelen na srbskou frontu a byl zajat po dobytí Valjeva srbskou armádou v prosinci 1914. V roce následujícím absolvoval onu strašlivou zajateckou anabázi ze Srbska p?es Albánii a? do tehdejší Valony (Vlorè), cestu lodí na Asinaru a pobyt ve zdejším zajateckém tábo?e a poté cestu do Francie a pobyt v několika tamějších táborech. Do sboru ?eských dobrovolník? legioná?? vstoupil ještě p?ed jeho oficiálním povolením podáním ?ádosti 4. 10. 1917 v tábo?e v Carpentras, od 12. b?ezna 1918 byl ve výcviku, poté p?esunut na frontu, ú?astnil se boj? u Vouziers a Terronu. ?ást výcviku absolvoval jako vojín u 21. pěšího pluku,  poté byl p?e?azen k 22. pěšímu pluku. Demobilizován byl 10. května 1919. Vrátil se ke svému ob?anskému povolání v Planografii v Krakovské ulici na Novém Městě v Praze, zásah? legií na obranu mladé republiky v roce 1919 se ji? neú?astnil.

          V pr?běhu zajetí si Jaroslav Janda vedl podrobné deníkové zápisky s uvedením dat a zejména s podrobným ?asovým popisem pochodu zajatc? p?es Albánii do p?ístavu Vlorè. Ty se mu však v době jeho p?sobení na frontě ve Francii ztratily. V roce 1934 dostal darem dva prázdné vázané sešity, vrátil se tedy k myšlence své zá?itky popsat a 1. listopadu tého? roku se dal do práce. Pamě? ji? mohla tehdy padesátiletého mu?e trochu šálit, zd?razňoval však, ?e p?es mo?né drobné nep?esnosti v uváděných datech jednotlivých událostí bude psát jen o tom, co skute?ně pro?il. Zápisky dokon?il po dvou měsících práce na Silvestra tého? roku. V b?eznu 1962 ve věku ji? více ne? 78 let paměti znovu pro?etl, s úrovní vlastního literárního zpracování projevil velkou nespokojenost, ale p?es několik poznámek a dodatk? (nap?. za?azení úryvk? z knihy francouzského spisovatele H. Barbusse „Oheň“) ji? podstatné změny patrně z d?vodu zhoršující se paměti neprovedl.

          V ?ervenci 2014 uplyne sto let od vypuknutí 1. světové války, ale ji? 1. ledna 2014 vzpomene naše rodina 130. výro?í narození našeho dědy. Proto jsem se rozhodla děde?kovy zápisky opublikovat v elektronické podobě; jejich vydáním bych chtěla splatit dědovi dluh za jeho lásku a obětavost v době mého raného dětství. Ní?e uvádím výňatky.

           

          Mobilizace a cesta na frontu

          V neděli 26. ?ervence 1914 byla vyhlášena ?áste?ná mobilizace. Do 24 hodin se měli všichni p?íslušníci vojenských těles uvedených na plakátech vylepovaných na ve?ejných místech hlásiti u svých útvar?. M?j oddíl však nikde uveden nebyl, asi v souvislosti s tím, ?e z Prahy je do Mostaru v Hercegovině, kam jsem pat?il, dosti daleko. A? v úterý ráno 28. ?ervence jsem se tedy šel hlásiti na vojenské velitelství na Karlovo náměstí na Novém Městě. Upozorňoval jsem, ?e pat?ím do Mostaru k saniterák?m. Šikovatel ve slu?bě mi odebral vojenskou kní?ku, odešel do kancelá?e, za chvíli vyšel a prý, abych u? tam z?stal. Ven u? mě strá?e nechtěly pustit, t?eba?e jsem prohlásil, ?e se musím na vojnu p?ipravit a rozlou?it se s domovem. Později jsem se ale p?ece jen dostal ven a za to u? jsem tam nevlezl, jen skrze plot jsem se vyptával známých, co jsem s nimi v aktivu slou?il, kam jsem p?idělen, a tak jsem to dělal p?es týden, dokud nás neoblékli do mundúru a nenastoupili jsme slu?bu v Albrechtských kasárnách na Smíchově. Mobilizace šla u našeho útvaru velice špatně, jako by to byla ji? p?edzvěst pozdějších potí?í a nesrovnalostí. Speditér, který nám měl p?ivézt ze skladiště vojenskou muntúru a výzbroj, ji celý týden vozil po Praze. Rozkazy se neustále měnily, ko?í se závozníkem a nákladem se ?ídili dle těchto rozporuplných p?íkaz? a z Karlova náměstí vezli vše do Albrechtských kasáren, do Karlína na Invalidovnu, poté na Vyšehrad a nakonec opět na Smíchov. Mezitím pilně v ?ervencovém vedru zavla?ovali svá hrdla a tak jim týden pěkně uplynul. Asi za 14 dn? po vypuknutí války si náš kadet Manda povšiml, ?e k jeho útvaru nepat?ím, ale p?i pra?ském sanitním oddílu R.S.t. 3/8 (ReserveSanitatsAbteilung Nro. 3/8  Korps) si mě p?ece jen ponechali.

          V noci ze 14. na 15. srpna jsem spal v kasárnách oble?en, měl jsem slu?bu jako „tagskaprál“. Ve t?i hodiny ráno byl vyhlášen „tagwach“ (budí?ek) a ji? ve ?ty?i jsme táhli o síle 12 sanitních oddíl? po 60 mu?ích st?edem Prahy na nádra?í císa?e Franze Josefa. Náš oddíl měl hornistu, kterému chyběly p?ední zuby a ani neuměl troubit, to mu však nebránilo, aby ve všech ulicích nevzbou?il spící obyvatele, kte?í udiveně vystrkovali hlavy z oken. Na nádra?í jsem se rozlou?il se sestrou Marií, asi dvě hodiny jsme tam ?ekali a dostali letáky s  písni?kami na cestu. První naše štace byla v Benešově, kde ?ty?em našim voják?m, tou?ícím se ještě osvě?it ?eským pivem, ujel vlak. Poté jsme dojeli do Vídně, a kdy? nás v noci p?etáhli na ji?ní nádra?í a jelo se dále k jihu, pochopili jsme, ?e jedeme na srbskou frontu.

           

          Na srbské frontě a v zajetí

          P?es Záh?eb, Sisak a Sávský Brod, Vinkovci,  Guňu na levém b?ehu Sávy a Br?ku na pravém, kde p?išel rozkaz „všechno ven“ a dostali jsme první „saniteráckou“ práci.  Vykládali jsme dlouhatánský vlak plný puše?né munice, prý tam bylo 16 milion? patron. Z vysokého náspu jsme nosili bedny do p?íkopu a do strouhy, ze strouhy zase nahoru na louku a tam jsme bedny  skládali do kubík?. Po ukon?ení práce jakýsi oficír prohlásil, ?e je vše špatně. A tak jsme to p?ekládali podle šň?ry do ?ad a do vodováhy a? do tmy. Byla to pak ohromná pyramida.

          V Br?ce jsme se usídlili v turecké škole a dostali k ošet?ení první raněné, jich? však denně mnohonásobně p?ibývalo. Všichni měli o?i „na vrch hlavy“, byli vyděšeni a vyprávěli s hr?zou o šrapnelech, o tom, jak Srbi umějí dob?e st?ílet. Vyfasovali jsme 30 voz? s koňmi, ko?í byli místní sedláci, mobilizovaní na po?átku války. Ti se zpo?átku domnívali, ?e byli povoláni k jednorázové práci, kdy? poznali, ?e s námi mají být natrvalo, dosti se jim to zajídalo. A tak se stalo, ?e starý táta vyst?ídal syna – hospodá?e, dítě tátu a postupně místo zdravých silných sedlák? ko?írovali naše povozy děti a starci. Náš oddíl  na po?átku války s bohatými zásobami slamník?, dek a lo?ního prádla, potravin a nádobí vyjel k frontě.  V době p?íprav p?echodu p?es ?eku Drinu, tvo?ící hranici mezi Bosnou a Srbskem, jsme dle rozkazu stavěli feldšpitál ze strom? a větví, ovšem jen proti slunci, ale nikoli proti dešti. Tenkrát nepršelo, a ?ádný na to nep?išel, ?e by mohlo.  První ranění byli srbští vojáci. Také jsme měli polní mši s kázáním, na ni? muselo všechno kolem lágrující a na útok se p?ipravující vojsko. Feldkurát Gabriel si to pak od pán? d?stojník? „vypil“, morálku mu?stva nijak nepozvedl. Kázal toti?, ?e se nalézáme ve velikém nebezpe?í, ka?dou chvíli m??e zaznít povel: Zachraň se, kdo m??eš, nep?ítel je tu!  

          Jako ?eta? jsem ?asto některý ?as i denně jezdil ke korpskomandu k „abfertigungu“ pro rozkazy, s hlášením, pro polní poštu atd. do vzdálenosti 15-20 km podle toho, kde jsme lágrovali. Jezdil jsem vozem podobným bry?ce bez pér, místo sedadla jsem měl jen otep sena.  K tomu zni?ené cesty, tak jsem v?dy p?ijel pozdě ve?er celý rozmlácen a rozt?esen. Jednou ve?er p?ijedu, a hned Macák na mě: „Po?kej, zugsfíro, ty budeš zav?enej, ukrad´ jsi oficír?m uherský salám!“ Myslel jsem, to bude nějaká legrace. Ale všichni mi vá?ně potvrdili, ?e v noci někdo ukradl d?stojník?m salám, podobný salámu mému, a ten byl ú?edně zabaven.  Druhý den jsem ho však dostal zpět, jen dvě kole?ka od?íznutá. Profesor Pelná?, náš léka?, si toti? všiml, ?e konec mého salámu je p?íliš suchý a starý. Odkrojili dvě kole?ka a zkoumali, zda za dvanáct hodin konec takto okorá. To se nestalo, a tak se p?esvěd?ili, ?e není jejich, nebo? z něho jedli ve?er p?edtím, ne? jim byl ukraden.

          Po krásných teplých dnech nastal v ?íjnu 1914 déš? a my neměli nic nad sebou.  Po prvním dešti stekl z našich plachet škrob a byly jak ?ešeta. Na poli u Suljin-Háruň se nacházela hlavní armádní zásobárna. Po navezení mouky za?ali peka?i v pojízdných pekárnách péci komisárek, ale déš? většinu pytl? mouky brzo úplně poni?il. Srbi naplnili lodní mlýny kamením a pustili je po rozvodněné Drině. Mlýny všechny našimi pionéry postavené pontonové a bárkové mosty pobo?ily a vše uplavalo. Pionér?m nez?stalo nic ne? prázdné podvozky. Nato Srbi zaúto?ili a v těch zmatcích na ústupu se mnoho lidí utopilo v ?ece.

          Ve Zvorníku jsme denně ošet?ovali několik stovek nově p?ivá?ených raněných. Nemocnici jsme z?ídili v kasárnách, ranění le?eli na podlaze ve všech barácích i kolem barák? venku. Kucha?i ve dne v noci va?ili, p?i tom si sami museli zabíjeti ?ivé voly, ostatní roznášeli jídlo, tě?ce raněné jsme snášeli z voz? atd. Já měl navíc za úkol shánět chleba od místních peka??. Pracovali jsme týden ve dne v noci. P?icházely rozkazy posílat naše lidi do fronty sbírat raněné. Trény s raněnými stály pak ve velikém lijáku na dvo?e, lehce raněné jsme vynášeli z baráku na déš? a tě?ce raněné se sna?ili umístit vevnit?. Jakmile se nám poda?ilo vše uspo?ádat, p?išel rozkaz k ústupu do Tuzly a poté do Sapny.

          Poté na po?átku listopadu rakouská armáda zaúto?ila, p?ekro?ila Drinu a my jsme se po mnoha peripetiích se zapadlými vozy usadili v Kamenici v soudní budově. V celém měste?ku ve všech domech i skladištích samí ranění, asi p?ldruhého tisíce.  Mimo toho asi 600 zajatých Srb?, které jsme té? krmili a hlídali. Ranění byli do našeho p?íchodu úplně bez pomoci, rány si balili do list? ze soudních knih a protokol?, inkoust se jim vpil do ran, nedalo se to ni?ím o?istit. Z toho byly ?etné otravy krve, mnoho p?ípad? tetanu. Z po?átku tam byl jeden léka? (byl brzy odvelen jinam), s tím jsem chodil po domech a odebírali jsme nemocným mo? do prázdných dělových mosazných patron od šrapnel?. Zásoby jsme brzo vy?erpali, a tak se dělaly nájezdy do opuštěných vesnic a rekvíroval se dobytek, krávy i prasata, aby bylo co va?it. Pán?m d?stojník?m jsme naopak zrekvírovali bednu od ?erveného k?í?e s potravinami pro raněné, kterou ukrývali ve skladišti.

          20. listopadu jsem dostal rozkaz jet do 17 km vzdáleného Valjeva,  po vy?ízení zále?itostí na korpskomandu ?. 15 jsem měl nakoupit zásoby a p?ivézt poštu. Ty scény po cestě byly strašné, uvázlá auta, mrtvoly lidí v blátě le?ící, mezi nimi i jedna ?ena, mrtvoly mladých vodi?? osl? a koní, desítky zví?at. Jelo se p?es všechno, koni p?es krk jedním kolem, ?ádný to neporu?il odklidit. V?bec trény a jejich d?stojníci, ti prohrávali válku svou nedbalostí a hloupostí.  Srbové na ústupu za sebou ni?ili telegrafní ty?e a dráty se válely po silnici. Takový etapový trén (měl a? 150 voz?, vp?edu dva d?stojníky a ?eta?e a kaprála na koních) vjel do drát?, koně se do nich zapletli, celý trén z?stal stát. ?idi? vozu slezl, koně vypletl, p?ejel, ale drát z?stal na silnici. Nezapletl-li se druhý, jistě to byl bu? t?etí ?i ?tvrtý pár koní; a pak se procedura opakovala. Tak to šlo dob?e celý měsíc a „osvícené“ d?stojníky od trénu ani nenapadlo, ?e by ten drát prostě mohli dát z cesty odstranit.

          Do Valjeva jsme se na p?íkaz korpskomanda p?estěhovali na Mikuláše a doufali jsme, ?e po opravě úzkokolejky do Mladenovace a dráhy do Bělehradu budeme moci posílat raněné do Rakouska, a do Srbska budou p?icházet zásoby a munice. Kdy? jsem dle rozkazu dovedl feláka Glovackiho ke korpskomandu, aby nás ohlásil, k našemu p?ekvapení se ji? šikovalo na ulici témě? p?ipraveno k odchodu. Stála tam kavalerie co ochrana, dále všechny kancelá?e v bednách a na koních, a všechen personál, kterého bylo hojně, generálové, štábní oficí?i atd. Dráty od telefon? ust?íhané, u? jsem za?al vě?it, ?e zase pobě?íme. Ale náš abteilung byl ur?en z?stat u raněných, ve městě jsme za?ili dělost?eleckou bitvu a upadli do srbského zajetí. P?edtím jsme se po útěku ma?arských saniterák? museli ujmout špitálu v budově místního gymnasia, 30 našich lidí na 3 000 raněných v nemocnici, v domech, školách a hotelích.

          Ranění nebyli dlouho p?evazováni, v obvazech plno vší, někte?í měli u? otravu. Dr. Milota a dr. Schwarz pracovali od ?asného rána dlouho do noci pouze na amputacích.  Kadeta Mandu jsme p?ivezli nemocného, měl skvrnitý tyfus. První z našeho oddílu také zem?el, šli jsme mu na poh?eb všichni, ve dvojstupu se šavlemi.  Na hrob jsme mu dali k?í?, byl pochován v rakvi a sám. Ve sklepě gymnasia stále p?ibývalo mrtvol. Nakládali jsme je na v?z vojenské lékárny a p?evá?eli na h?bitov, kde byly ukládány do šachet po 25. Naše poh?bívání vypadalo však nejslušněji, h??e byli poh?bíváni z jiných nemocnic, vezeni na malých srbských mizerných vozech, po cestě spadla hlava nebo noha a brousila se o kolo. Od rána do ve?era se jezdilo a dlouho jsme nesta?ili mrtvé odvá?et, zvláště kdy? naplno vypukly epidemie.

          15. ledna 1915 jsem cítil, ?e mnou lomcuje zimnice, mě?ím si teplotu a mám 39.2 hore?ky. Mnozí z našich u? le?eli nemocní, do té doby zem?eli t?i, tak jsem si ?ekl, snad také p?jdeš do neznáma. Chtěl jsem, aby po mně zbyla fotografie, dal jsem se tedy vyfotografovat. Zaplatil jsem p?edem, ?e si pro obrázky pošlu. Napsal jsem adresy dom? bratrovi a sestrám a po?ádal jsem kamarády, aby mně vyzvedli fota a poslali je na p?íslušné adresy. Pak jsem ulehl. Tu noc jsem měl jistě p?es 40 stupň? hore?ky, ve všech kostech bolest, jako bych v nich měl ?havé olovo, a pak jsem nic o sobě nevěděl. Proti hore?ce mi dávali ledové obklady, blouznil jsem, slyšel ot?esy země, chvějící se pod tíhou na frontu ta?ených dalekonosných srbských děl. Po dvou týdnech jsem se za?al uzdravovat, zatímco jiní kolem mě m?eli. Mezi nimi m?j dobrý kamarád Josef Falout.

          Pak p?icházely dopisy na vojáky, kte?í však u? zem?eli. P?íbuzní doma nemohli o svém blízkém nic zvědět, psali adresu na nás všechny zajatce: Vále?ní zajatci ve Valjevu. Prosili nás, abychom jim napsali pravdu, aby alespoň věděli jistě, kde zem?el. Posílal jsem pak mnoho lístk? na všechny strany se všemi daty zanesenými v úmrtní knize. P?íbuzní zprávám nechtěli vě?it a znovu mi psali o další podrobnosti.

          V zá?í 1915 jsem za?al pracovat v šesté reservní nemocnici, srbský pan doktor v hodnosti majora si dal zap?áhnout ko?ár a osobně si mě vy?ádal na zajateckém komandu. Na chvíli jsem byl zase ?lověkem. Spal jsem na vlastní posteli, ?istě ustlané, v pěkném pokojíku, dostal ?isté vy?ehlené prádlo a bílý pláš?, vykoupal jsem se v lázni, a dostával jsem denně ¼ litru dobrého ?erveného vína. Mimo to jsem si zvykl píti slivovici, ?ekli mi, ?e mi to pom??e od pr?jmu, kterým jsem trpěl po celou válku. Měl jsem dozor nad 20 rakouskými ošet?ovateli raněných, nemocní a ranění byli Srbové, poskytována byla dobrá strava a velice dobré ošet?ení léka?ské.

           

          Anabáze z Valjeva do Valony

          Po útoku Bulharska na Srbsko nastala zlá doba pro naše „hostitele“ a pro nás hrozná cesta Srbskem a poté Albánií. My z nemocnic jsme vyrazili 19. ?íjna. P?es ?a?ak, Trstenik a Kruševac do Prištiny se ještě dob?e šlo v útvarech, měli jsme trochu peněz a ob?as jsme i něco jídla fasovali. V pozdějším ?ase hladem a nemocí vy?erpán ?asto jsem z?stal sám, a? druhý ?i t?etí den se s našimi zase shledal. Všechny cesty byly do nedohledna zaplaveny zajatci, kterých se po?ítalo 65 000, dále šlo 60 000 srbských rekrut? a několik tisíc ?ák? d?stojnické školy srbské. Na ústupu jsme viděli st?ílet srbské dělost?electvo, zatím, co jedna baterie st?ílela, druhá nás p?edjela, zaujala nové posice a pak druhá zas ustupovala na nové místo odporu. Pozoroval jsem srbské dělost?elce, byli úplně klidni p?i tom, ?ádný strach neb panika. Výborná organisace.

          P?es Kosovo pole a Mitrovici jsme se dostali do Bicany a stezkou pro osly stoupali do hor. Vysoko v horách foukal silný vítr, poletovaly vlo?ky sněhu a nikde nebylo místa rovného, kde bychom se mohli p?i spaní polo?it bez obavy, ?e se někam nez?ítíme do propasti. Šlo se nám h?? a h?? do vysokých kopc? a zase hluboko do propastí, denně jsme se brodili p?es potoky, někdy ani oheň jsme neměli, a kdy? ano, va?ili jsme si jen ?aj z ostru?in. Za?alo silně mrznout a lidé padali, aby u? nikdy nepovstali.

          Po p?íchodu do Malé Debry jsem prodal Faloutovy hodinky, ale za papírové peníze mi nikdo nechtěl jídlo prodat. V měste?ku Struga na b?ehu Ohridského jezera se mi poda?ilo vyměnit s mladou dívkou poslední kousek mýdla za veliký krajíc chleba. Za celou válku jsem takový nikde v Srbsku neviděl! Pravý ?itný chleba, veliký krajíc z velikého selského bochníku, jako by ho ukrojila naše ?eská „pajmáma“. Zašel jsem k jezeru za boudu a tam jsem celý krajíc snědl. P?ed tím jsem byl blízek zoufalství, ten krajíc mi ?íkal: doufej, dějí se i nemo?nosti, nezahyneš! Te? s lepší náladou a novou nadějí do budoucnosti jsem vykro?il do města. A tam se mi poda?ilo za papírový desetidinár nakoupit ?ty?i veliké nasolené ryby!

          Na h?ebenech hor bylo u? 75 cm sněhu a dále hustě sně?ilo. S povolením srbského podporu?íka a zákazem rozdělávat oheň  jsme z?stali dvě noci v jakémsi chlévě. Ve dne, kdy? jsem musel ven, byl jsem úplně oslepen od sněhu. T?etí den jsme mohli jíti dál, já se s bolavýma o?ima díval na nohy ?lověku, který šel p?ede mnou, abych viděl, kam mám šlápnout. Hned po ránu jsme se museli brodit vodou. Ihned nám to na nohách mrzlo. Kouskem zašpi?atělého d?eva jsem si vyš?uchoval z rozpadlých bot sníh, který se mi tam nacpal a utvrdl tak, ?e jsem nemohl jíti. Cestou jsme viděli zmrzlé a polozmrzlé le?et na zemi. P?es nebezpe?ná místa mě p?eváděl Rubáš, abych se nez?ítil do propasti. Všechno mi na zemi splývalo, neviděl jsem, kde mám stoupnout. Sestoupili jsme do údolí, poprvé za celou cestu do teplého kraje blízko mo?e u měste?ka Elbasánu. Prodali jsme poslední kusy šatstva za kousky zahradního turka, nava?ili guláš z koňské zdechliny. V noci však zase p?išel mráz. Po dalších peripetiích jsme se 6. prosince 1915 ocitli na lukách p?ed Tiranou, 8. prosince p?ed branami Dra?e.

          Tam jsem se po dvou měsících opět „uviděl“, kdy? jsem se u pot??ku myl. Jak jsem se nad vodu nahnul, viděl jsem ve vodě jako v zrcadle chlapa, a? jsem se ulekl. Oto?ím se, kdo za mnou stojí, byl jsem tam sám. Podívám se znovu, ale poznat jsem se nemohl. To tedy jsem byl já! Vzpomínal jsem, jak jsem litoval v duchu ty druhé, a odhadoval, jak asi daleko se ještě povle?ou, ne? padnou! Sám jsem se nikde neviděl, zrcátko jsem neměl, a te? jsem se náhodou spat?il, jak ještě daleko ubo?eji vypadám ne? ostatní!  Celých sedm neděl jsem se neholil, byl jsem zarostlý, hubený, na hlavě směšnou trosku ?epice – zkrátka dlouho jsem se prohlí?el, ne? jsem uvě?il, ?e jsem to skute?ně já!

          Vzhledem k ost?elování Dra?e rakouským lo?stvem byla naše karavana p?esměrována do Porty Valony (dnešní Vlore) a poslední z mnoha ?ek, kterou jsme na této cestě p?echázeli, byla Vojusa. Na pokyn italského ser?anta „avanti“, který ?ídil nalodění na prám a všiml si mého tou?ebného pohledu, jsem se dostal mimo po?adí 15. prosince s cizí ?etou na druhou stranu ?eky. Obstoupil nás oddíl bersagliér?, bodáky nasazené, široké klobouky s pe?ím, ouzké kalhoty, peleriny na ramenou, a u? nás vedli ve ?ty?stupu.

          Zcela jistě jsem si tím zachránil ?ivot. Ti, kte?í toho dne nebyli p?evezeni, hrozně zkusili. Po strašlivé pr?tr?i mra?en stoupla voda v ?ece o několik metr?, prám se utrhl a odplaval a ti za ?ekou, bylo jich několik tisíc, z?stali deset dní bez pomoci a bez jídla.

           

          „Pole ztracené“

          Po dvou dnech jsme se nalodili na italskou dopravní lo? Gordoba a vypluli z valoňského p?ístavu kolem Apeninského poloostrova na Asinaru. Ostrov měl jen malý p?ístav, kde se p?ed válkou nacházela malá karanténní stanice pro cestující z Asie a z Afriky. Vozili nás na bárkách, se?adili a pochodem vchod do lázní a desinfekce.  Oble?ení do vydesinfikovaných oděv? s vyfasovanou dekou jsme pochodovali asi p?l hodiny cesty od p?ístavu. Tam jsme byli rozděleni po pěti a ka?dá pětice dostala dohromady jeden stan. Ihned jsme je stavěli do ?ad na trávníku. Vál studený vítr od mo?e, celou noc jsme se klepali zimou.

          Po nějaké době jsme dostali nové mundúry a vystavěli v rovinaté ?ásti „Oslího ostrova“ nové tábory. Náš se jmenoval „Campo perdu“, ?esky „Pole ztracené“, a p?esná adresa pak zněla „Campo perdu, II. reparto, III. gruppo, Isola Asinara“.  V tomto tábo?e jsme snad na tom byli ještě nejlépe ze všech. To proto, ?e naše lo? po dva týdny pro nás t?ikrát denně va?ila, i víno jsme dostávali a tak jsme se zase trochu zrestaurovali. Našich mrtvých na choleru zem?elých bylo sice několik stovek, ale v jiných táborech se jednalo o tisíce zajatc?.  Byli to zejména ti, kte?í nejd?íve ?ekali na obnovení p?evozu p?es Vojusu a jedli všechno mo?né, ?áby, ještěrky, trávu i mrtvé kamarády. Doplazili se do Valony a divoce se vrhali na suchary, které jim Italové rozdávali. Na lo? se dostali ve zbědovaném stavu, jejich lodě neměly za?ízení na transporty ani neva?ily, jednou denně jim rozdali studené konservy a suchary. Proto všichni ji? na lodích po stovkách umírali a my jsme poté na b?ehu ostrova mrtvoly odnášeli a poh?bívali v šachtách.

          Na tuto adresu jsem také jako první obdr?el na svátek svatého Josefa 19. b?ezna 1916 peně?ní dopis od bratra na 49 lir. V tehdy nově z?ízené kantině jsem všem v našem stanu koupil chléb, sýr, salám, rybi?ky a víno a uspo?ádal pro ně hostinu. Po krásném jaru, kdy na Asina?e vykvetly tisíce květ?, p?išlo léto a na ostrově bylo k nesnesení. Veliké vedro, ?ádný stín, vítr s pískem, nedostatek vody, která se musela p?ivá?et ze Sardinie, to vše vedlo k tomu, ?e jsme tou?ebně ?ekali, kdy nás lodi za?nou p?evá?et do Francie.

           

          Ve francouzských táborech

          18. ?ervence jsme s naší nákladní lodí v doprovodu dvou torpédovek p?istáli v Toulonu. Nejprve jsme byli internováni v ji?ní Francii v tábo?e Scarpiagne, poté jsme byli děleni na skupiny a naše skupina o 120 zajatcích byla po r?zných peripetiích p?evezena do Biessardu asi 40 km od Le Havru, kde se nacházel německý zajatecký tábor. Do práce se jezdilo na parní?cích na velké zámo?ské lodě. Pracovalo se nep?etr?itě ve dne i v noci na osmihodinové směny, vylo?ovalo se uhlí, brikety, koks, papír, d?íví, obilí bu? na vagony, nebo na velké vle?né ?luny. Dělal jsem velitele pracovní ?ety a tlumo?níka a nau?il jsem se jezdit s lodním je?ábem. Jeden feldvébl Němec p?išel k mé partě a poslouchal moje lidi, jak ?esky a chorvatsky mluví mezi sebou p?i práci. On nerozuměl, tak se mě ptal: „Ti lidé mluví rakousky, ?e?“  Divil se tomu, kdy? slyšel, ?e rakouská ?e? neexistuje a kolika ?e?mi se v Rakousku vlastně mluví. Náš „spojenec“ toho nevěděl.

          Skoro denně jsme viděli p?ijí?dět velké námo?ní lodi s anglickými vojáky, jezdily a? do Rouenu, ?eka byla hluboká.  Jak uviděli německé zajatce,  pok?ikovali na ně  „nieder mit Kaiser!“ Němci zase na ně, Angli?ani se nahrnuli na palubě na stranu k nám, a? se lo? hodně naklonila. Angli?tí vojáci byli v?dy v novém mund?ru jak ze škatulky. Francouzi měli starý spravovaný mund?r. Na frontě a za frontou jsem později pozoroval, ?e Angli?ané jsou moc pyšní, nafoukaní, s nikým se nekamarádili.

          V polovině listopadu jsme byli nákladním zape?etěným vlakem p?evezeni k Pa?í?i a vypuštěni na nádra?í Susy-Bonneuil, odkud jsme šli pěšky k ?ece Marně, kde se stavěl vojenský p?ístav a na něj navazující ?eleznice. Tamější zajatecký tábor byl obsazen pouze Slovany, byli tam zejména Chorvati. Zde jsem pro?il románek v dopisech se Švýcarkou sle?nou Mínou, který se p?erušil v polovině ledna, kdy jsme byli náhle skupina 18 šikovatel? a ?eta?? odvezeni nejprve do Etampes asi 100 km ji?ně od Pa?í?e a poté do Orleansu. Poslední dopisy od Míny jsem obdr?el právě sem, pak u? jsem nic o ní nezvěděl, ani po válce, kdy? jsem psal jí i její matce do Švýcar. Posledním táborem, kde jsme my rakouští zajatci byli internováni spole?ně s Němci z ?íše a Bulhary, byl Carpentras asi 26 km severně od Avignonu.

          V našem baráku bylo asi 60 ?ech?, smýšlením rozdělených do t?í skupin. Já jsem pat?il do skupiny „revolu?ní“, která chtěla rozbití Rakouska-Uherska a pora?ení Německa. Druhá skupina si to p?ála také, ale ze strachu p?ed „Rakušáky“ ml?eli, jen mezi ?ty?ma o?ima nám dávali za pravdu, ale nahlas své mínění se báli pronášet. A? na ?eta?e Karla S., v civilu strá?níka z Plzně, ten chtěl ?eskou autonomii v rámci Rakouska. Pak tu byla skupina t?etí, ta chtěla jen vítězství Německa a Rakouska, z nich si po?ínal a? zu?ivě František P. Měli jsme mezi sebou neustálé slovní p?tky, p?i nich? jsme dostávali najevo, ?e a? bude konec války, ?e se dom? nebudeme smět vrátit, jinak ?e budeme viset.

          4. ?íjna jsme si p?e?etli v novinách „?eskoslovenská samostatnos?“, ?e u? se o to jedná, ?e nám bude povolena naše ?sl. armáda. A tak se nás ten den p?ihlásilo 10,  jako „na po?est“ svátku císa?e Fr. Josefa, do legií. P?ihlášky jsme psali ?esky a francouzsky a p?edali je do kancelá?e. Zajetí, stále mezi dráty a mezi stejnými obli?eji, a pak ty vě?né hádky p?sobily na nás neblaze. Rozhodli jsme se, ?e se p?ihlásíme dobrovolně na práci, na kácení lesa. Se dvěma Němci nás bylo celkem 22.  Ostatní Němci a také Ma?a?i nás prohlašovali za zrádce, ?e jdeme pomáhat Francouz?m, a? nemusíme. My si z toho ale jen tropili smích, měli jsme se dob?e, v lese jsme si va?ili, práce nebyla namáhavá, ?ádný nás nehonil. Denně jsme šli dvakráte p?es město, leccos zajímavého a nového viděli, bylo to trochu jako na svobodě, t?eba s námi chodila strá?. Byli to starší vojáci, celý den hledali v lese laný?e, ani jsme toho nepozorovali, ?e nás hlídají.

           

          Vzh?ru do legií!

          Po Vánocích jsme byli všichni ?eši pozváni do kancelá?e, kde nás o?ekávali dva naši legioná?i. Bratr poru?ík Martínek k nám měl ?e?, ale ?ekl bych, ?e mohla míti lepší ú?inek, kdyby byla pronesena jinak, volena jiná slova, ne? ta, která v mnohých budila hr?zu, t?eba: „naše práce bude krvavá“. Tak dva z u? p?ihlášených ubyli, pod záminkou, ?e po?adují, aby jim byla zachována hodnost. Kde?to my ostatní jsme tam všichni vstoupili jako prostí vojáci. Docílili toho později a setkali jsme se s nimi a? na frontě. Druhý den jsme byli p?estěhováni do baráku po Srbech a v našem baráku se potom mnozí ?eši smutně projevili, kdy? proti nám sch?zovali a mluvili proti celé akci zahrani?ní. Avšak také jeden Němec, ?eta? p?vodem od Mostu, do této doby v?dy mě zdravil „servus Janda“, te? mě zdravil „nazdar Janda“ a p?itom se na mě usmíval. Ten prohlásil, ?e nás zcela chápe a ?e je zcela v po?ádku a naší povinností chtíti svou samostatnos?, ?e nás to jen ctí.

          P?i lou?ení s táborem nám byla ze všeho nejmilejší ?e? mladého bulharského kadeta na rozlou?enou. Mluvil velice pěkně, ?istě a pomalu, ?e jsme mu všichni dob?e rozuměli. ?eši, co s námi nešli, plakali a slibovali, ?e p?ijdou, abychom se ale postarali o to, aby byli dáni do jiného tábora bez Němc?. Druhého dne ráno jsme odjí?děli p?es Avignon do Marseilles.  Tam jsme celých 6 neděl ?ekali na další bratry.

          Poté jsme p?es Toulouse, Bordeaux a Angoulême odjeli do Cognacu. Doprovázeli nás francouzští ser?anti, měli jen pistole, omlouvali se nám, ?e nás nevedou co zajatce, ale ?e nás doprovázejí jen jako pr?vodci. Všichni jsme měli na ?epicích bílo?ervené pásky a u? bez potupných ?ísel a písmen. V Cognacu na nádra?í nás o?ekávala ?eská vojenská hudba, zahrála nám obě naše hymny a vedla do města. Někte?í se v kasárnách dali do tance, kdy? se dostavil generál Janin s kapitánem Šnejdárkem. Rozdělili nás po rotách, dostal jsem se s Rosypalem k 6. rotě 21. pluku. Naše ?eta byla většinou z bývalých srbských zajatc?, několik „Rus?“ a „Amerikán?“. Všichni ale ?eši, a tak jsme si také ?íkali, abychom se rozeznali. Byli jsme ubytováni v prvním pat?e skladiště upraveného k bydlení. Druhý den jsme dostali vojenský oblek, pušku atd. a ve?er u? jsme mohli jíti volně do města na vycházku. Tím u? opravdu kon?ilo naše dlouhé zajetí a my se cítili velice š?astni a svobodni. P?i zapisování šikovatel Chrástek chtěl mě dát zase k saniterák?m, a ?e budu desátníkem. Já jsem však nechtěl ani slyšet, chtěl jsem k st?elc?m a bojovat proti nep?íteli.

          Nastal d?kladný výcvik a postupně se nás nashromá?dilo v Cognacu tolik, ?e jsme se tam nemohli vejít.  Za?al se stavět 22. pluk, a ten byl ur?en do Jarnacu. Jedna ?eta z ka?dé roty měla tvo?it základ roty pluku ?. 22. Všichni jsme chtěli ale z?stat u 21. pluku. Proto se losovalo. Na naši ?etu padl los.

          Po ukon?ení výcviku p?išel rozkaz poslat několik set našich lidí na frontu k Soissons. Neměli býti zatím pou?íváni k útok?m, ale byli po deseti umístěni mezi francouzské vojáky, dr?eli hlídky a pozorovali, jak si francouzští vojáci po?ínají. Po obdr?ení povolení se zapojili do výpad? a vedli si velmi úspěšně. Sotva odešli do zázemí, Němci za?ali ofenzívu a vytvo?ili pr?lom francouzské fronty mezi Soissons a Remeší a? k ?ece Marně k Château-Thierry. Byl to poslední německý úspěch, který stál na obou stranách mnoho krve, Němci ale byli vr?eni zpět a od té doby byli stále v defenzívě.

          My se zatím lou?ili s Cognacem a Jarnacem, jeli vlaky p?es Tours do Darney u Epinalu. Byl jsem spole?ně s p?ítelem Záho?íkem p?eveden od šesté roty st?elc? „na týden ?i dva“ opět k saniterák?m. Kdy? se francouzský léka?, jemu? jsme byli p?iděleni, dověděl, ?e jsem byl ?eta?em u sanity v Rakousku, nechtěl k mému návratu svolit, ?íkal, ?e jsem na správném místě. Nedalo se nic dělat, ?asem jsem se s tím smí?il, zvláště ?e tam z?stal i Záho?ík.

          Na konci ?ervna 1918 p?išlo slavnostní p?edání praporu našeho pluku. Bylo to něco krásného. Zú?astnil se ho francouzský president Poincaré, náš ministr dr. Beneš, mnoho francouzských a spojeneckých vysokých d?stojník?, i srbský tam byl. Bylo p?ítomno také několik starých francouzských vyslou?ilc? z války roku 1870. Pěvecký sbor za dirigování bratra Rytí?e zpíval sborové písně, všichni, oba pluky, jsme zpívali: „Bývali ?echové“ a „Kdo? jsú bo?í bojovníci“. Proběhlo mohutné defilé. Zašli jsme za návrší, se?adili jsme se ve dva mohutné proudy po rotách. Pak jsme vyrazili. Stále se objevovaly nové a nové ?ady. P?ed francouzským presidentem a celou jeho vznešenou spole?ností byla louka, rovina, šli jsme jako ocelové hradby. Dostali jsme pochvalu, všechno velice dob?e dopadlo. Potom byla prohlídka našich ubikací. Měli jsme je okrášlené. Popsané nápisy, ?esky i francouzsky, La Victoire ou la Mort! Vítězství nebo smrt!

           

          V bojích na západní frontě

          Na frontu v Alsasku-Lotrinsku jsme pochodovali pěšky asi 6 neděl, zpo?átku ve dne, později v noci, v?dy 9-10 hodin, a to nejprve do Rouges Mont poblí?e Altkirchu. Odtud jsme zamě?ovacím dalekohledem z dělost?elecké pozorovatelny měli mo?nost pozorovat  Mylh?zy a Basilej. V Mylh?zách state?ně dýmaly komíny, jistě tam Němci vyráběli munici ve dne v noci.

          Francouzská tě?ká artilerie, motorizovaná a na šestikolových autech velice pohyblivá, st?ílela a? 18 km daleko st?elami několik metrák? vá?ícími. Obsluha děl jezdila a bydlela asi v deseti obrovských autech, podobných stěhovacím voz?m. Vozili s sebou dílnu, je?áby, munici, ?ekali, a? se setmí, uschováni pod stromy, aby je aeroplány nevyslídily. V noci p?ejeli na p?edem ur?ená vybetonovaná stanoviště, děla p?ipravili k palbě, rozst?íleli, co chtěli dle programu rozst?ílet, a ráno, kdy? je německé aeroplány hledaly, u? byli dávno na jiném místě. Sešli jsme se s nimi později u Vouziers.

          Do první linie jsme táhli v noci, a sice více napravo ke švýcarské hranici. Po p?íchodu do vesnice na naše stanoviště nás Němci za?ali ost?elovat z děl. Dělové koule létaly se silným hvízdotem p?es naši stodolu, dopadaly ale dále za vesnici. Neměli jsme ?ádných ztrát. Po?ítali jsme s tím, ?e naše no?ní pochody byly vyzrazeny. Z Belfortu jsme poté celá divize, 21. a 22. pluk ?sl. a 119. pluk francouzský, postupovali za st?elby našich protiletadlových děl do Champigny a poté se p?esunuli vlakem do Epernay. Postupně jsme procházeli místy, kde se ji? ?ty?i roky bojovalo. Vše bylo granáty p?eoráno a zpustošeno a? hr?za, tam musely padnout statisíce lidí. Ze starých les? ?ouhalo jako by strniště ze silných strom?, a zbytky strom? byly celé rozštípané nastojato od granát?. Lesy byly vyrabované, Němci v nich zakládali parní pily, ?ezali na místě trámy a prkna, a co nespot?ebovali v zákopech, vozili dom?. ?asto jsme ?etli na sloupu, tady stávala obec ta a ta, marně jsem se namáhal najít stopu alespoň po jediném domě.

          Němci ustupovali, byli jsme ve druhé linii na frontě mezi Soissons a Remeší, denně jsme je pronásledovali 10 a? 20 km. Viděli jsme ú?asná německá opevnění, zákopy, a mnoho drátěných p?eká?ek, a? 16 m širokých ve t?ech ?adách za sebou. K?ly byly ?elezné a po zemi bylo rozházeno plno pichlák? ze ?eleza tak dělaných, ?e v?dycky jeden ostrý hrot byl vzh?ru, a? se to p?evalilo, jak chtělo. P?eká?ky byly v místech, co jsme táhli, málo poškozené, jen tanky nám projely cestu, Němci bez obrany je rychle opouštěli, kdy? jim hrozil obchvat na k?ídlech. Dělost?electva tam byla ohromná spousta a stále p?es nás st?íleli. Vpravo i vlevo zároveň s námi postupovaly a do veliké dálky bylo viděti upoutané francouzské balony. Zatímco sta děl nep?etr?itě st?ílelo, jiných sta děl postupovalo. Pak zase postupovali ti, co p?estali st?ílet vzadu, a st?íleli ti, co je p?edjeli. Jinde fronta stála, a tak nás t?i pluky nalo?ili na velká transportní auta krytá jako stěhovací a p?evezli nás v noci p?es Remeš do Mourmelonu.

          Postupovali jsme dále k Terronu a Vouziers. Ve dne lesem, jinak v noci. Oheň šlehající z jícn? děl p?iosvětloval nám cestu. V první linii jsme se s Francouzi nesetkali, jen ?ídce a daleko od sebe z?stal kulomet, a kdy? na něj naši p?išli, kulomet?ík ukázal rukou: „Boches la-bas!“ a hodil kulomet na rameno a zmizel. My ale to štěstí neměli, na okraji lesa kopali vojáci zákopy. Měli jsme je za Francouze, hlásili se heslem tiše: „?ekoslovak“. Němci hned do nás kulometem a v tom chaosu nám sebrali 11 lidí do zajetí. K tomu jsme měli ztráty, mrtvé a raněné. Ustoupili jsme asi 100 metr?, tam ne? mírně nakloněná rovina, bez zákop?, bez travi?ky. Ka?dý si pod sebou vyhrabal peká? jako zajíc a tam jsme le?eli celý den, nad námi německé aeroplány, ?ídily na nás palbu z děl. Naštěstí Němci špatně st?íleli, jinak by nás tam mohli rozsekat na kaši. Ale stejně jsme měli velké ztráty. Někde tam jsem také ztratil své poznámky.

          P?ed rozedněním jsme zahájili útok. Dělost?electvo bylo obeznámeno, kdy to za?ne, a tu ?ekali u nabitých děl, po zahájení útoku a kdy? jsme neo?ekávaně za?ali útok, potom teprve nám dělali tzv. bará?. Kolem oblasti, kterou jsme chtěli obsadit, dopadalo tisíce granát?, a tou hradbou st?el nemohl nikdo p?ijít Němc?m na pomoc. Dob?e se nám to poda?ilo, obsadili jsme celou tu ?ást lesa, co jsme chtěli a vyst?elili signál: cíl dosa?en! Uko?istili jsme několik děl, kulomet?, minomet? a celé skladiště min. Zajali asi 100 Němc? a další pobili.

          Te? jsme zna?ně zlepšili pozice. Les byl z větší ?ásti hustý, tam se nedalo projít, a šla lesem jedna blátivá cesta, bylo tam poškozeno vodovodní potrubí. Po dobu, co jsme měli trochu ?as, jsme si prosekávali novou cestu, tu dosavadní Němci moc ?asto bombardovali. ?asu se nám nedostávalo, měli jsme mnoho raněných. P?evaziště jsme si z?ídili ve staré pískovně, jáma byla asi 40 krok? dlouhá a 20 široká. Po ošet?ení se tě?ce ranění nosili do Vouziers, tam dělali i menší nutné operace a pak je sanitními auty odvá?eli do zázemí, do nemocnic. Bylo to asi 5 km nosit, někdy nám z města p?išli na pomoc francouzští nosi?i. U jámy-p?evaziště jsme měli zapíchnutý velký ?ervený k?í? – prapor. Ale Němci nic na to nedbali a st?íleli na nás, éra ?ídila palbu, granáty padaly kolem jámy, hlína se na nás sypala, ale do nás se netrefili, a? později v noci. Tak jsme raději prapor ?erveného k?í?e odstranili. P?iběhl jeden bratr Amerikán k nám do jámy, udělal poplach: Němci jdou! Nechal jsem obvazování, sko?il po pušce a nábojích, lehl si na kraj jámy a koukám po Němcích. Bylo jich opravdu hodně, asi 50, ale všiml jsem si, ?e kolem nich jsou naši brat?i s bodáky na puškách. Vynadal jsem tomu poplašenci a šel po své práci.

          Po boji jsem se šel také podívat na zajaté Němce.  Byli to chlapi jako hory, Bavoráci. Stáli vy?azeni ve dvojstupu, kolem nich naše strá?e. Na samém kraji stál v první ?adě chlap-obr, celý po?obaný od neštovic, hr?za z něj šla. Tu p?išel ke mně jeden bratr, abych mu dal cigaretový papírek, který jsem měl schovaný v pouzd?e pod devítirannou pistolí. Otev?u pouzdro, vytáhnu pistol, a tu jsem si všiml, ?e ten po?obaný strachem vyvaluje o?i a svému sousedovi v ?adě ?íká: Schau! (podívej). Vytáhl jsem druhou rukou cigaretové papírky, dal jsem z toho kamarádovi a zas papírky i pistol do pouzdra zpátky a podíval se na Němce. Němec si oddychnul, byl celý zpocený za tu chvilku, utíral si šátkem obli?ej, smál se na mě a ?ekl mi: Es ist warm. Myslel jsem si: však já vím, pro? ti bylo horko.

          Později p?i tábo?ení v lese jsem na svém místě našel krabi?ku a v ní skleněné trubi?ky s ?irou tekutinou, v nich zasazený doutnák s há?kem a rozbuškou a na krabi?ce návod, co se s tím má dělat. P?i opuštění místa natrvalo má se to rozvěsit za há?ky na stromy, zapálit a rychle odejít.  Byl to yperit, kterým Němci zamo?ovali terén. Jediná kapka, kdy? p?išla na holé tělo, vyleptala díru do hloubky a udělal se velký v?ed. Po zapálení kapalina vybouchla, rozst?íkla se po k?oví, a pokud tudy někdo procházel, dostala se snadno na obli?ej nebo na ruce. V létě se vypa?ovala a po vdechnutí z toho mohla být opět smrt.

          8. listopadu k nám ji? do zázemí p?ijel dr. Beneš, měl k nám ?e? o vále?né situaci a p?evratu doma s tím, ?e ka?dou chvíli lze ?ekat německou kapitulaci. A opravdu u? druhý den Němci ?ádali o p?ímě?í. To u? jsme měli na voze rozhlasový p?ijíma? bateriový na sluchátka a jeden náš in?enýr to poslouchal, stenografoval a pak zprávy v?dy napsal na papír a vyvěsil. Po skon?ení boj? nás dopravili do lázeňského měste?ka Vittel, náš 2. prapor 22. pluku byl v měste?ku Attigny. Za týden nás tam objevila jedna ?ena z Darney, udělala poplach a město ?ádalo, aby tam ?echoslováci byli p?elo?eni. A tak brzo rance na zjednané vozy a putovali jsme pěšky 20 km do Darney. To bylo vítání a radosti na obou stranách. A nedo?kavosti, a? pojedeme dom? a kdy. Deváté vánoce na vojně jsem pro?il u? na cestě dom? v italské Padově a 4. ledna 1919 nás na Hlavním nádra?í v Praze uvítal V. Klofá?.  Táhli jsme st?edem města ve ?ty?stupech, rota za rotou, velký jásot a vítání. Potom jsme byli ubytováni v ?ernínských kasárnách na Hrad?anech, měl jsem také dvakrát slu?bu na Hradě, dostal jsem po devíti letech na vojně kone?ně dovolenou. 10. května 1919 jsem byl demobilizován.

           

           

           

          © PhDr. Jaroslava Hlavá?ková, CSc.,

          Srbská fronta v období 1914 -1915 Valjevo ve vále?ných letech

          K získání údaj? o situaci na srbské frontě v období 1914 -1915 a o situaci ve Valjevu a okolí se poda?ilo prostudovat dvě nové publikace srbských autor?.

          Známý srbský historik K. Miloševi? v rozsáhlé knize o osudech rodné země v období 1. světové války uvádí, ?e Srbsko ztratilo 1 244 000 obyvatel (842 000 civilist? a 402 000 voják?),...

          p?i?em? ve svých p?edvále?ných hranicích mělo dle jeho údaj? pouhých 2,9 milion? obyvatel, ztratilo by tedy 43 % svého obyvatelstva.

          Z této knihy vypisuji zajímavé údaje vztahující se p?ímo ?i nep?ímo k pobytu J. Jandy na srbské frontě.

          Rakousko-uherskou armádu z 25% tvo?ili Rakušáci (t.j. rakouští Němci), z 23% Ma?a?i, z 13% ?eši, z 9% Chorvaté, Srbové a balkánští muslimové, z 8% Poláci a Ukrajinci, ze 7% Rumuni a ze 4% Slováci (tj. ?ech? a Slovák? bylo 17%, jejich podíl na po?tu obyvatel monarchie ?inil 16, 5%). D?stojnický sbor byl ze 75% tvo?en rakouskými Němci .

          Po vyhlášení války Srbsku Rakousko-Uherskem 28. ?ervence 1914 se ujal vrchního velení srbské armády korunní princ-regent Alexandr Karadjordjevi? (1888-1934). Tého? dne se na stranu Srbska p?idala ?erná Hora; 6. srpna 1914 se oficiálním prohlášením svého krále Nikoly I. Petrovi?e (1841-1921) stala spojencem Srbska. Po vyhlášení mobilizace a války se srbská vláda p?emístila z Bělehradu (nacházel se témě? na hranici s Rakousko-Uherskem) do Niše (proto i dědova vále?ná zajatecká pošta byla směrována p?es Niš. Zde sídlila i cenzura a st?edisko komunikace s Mezinárodním ?erveným k?í?em). Generální štáb, p?etransformovaný ve vrchní velení, sídlil v Kragujevaci. Ná?elníkem štábu vrchního velení do doby návratu vojvody Radomira Putnika (1847-1917) z lé?ení v Rakousku byl generál S. Stěpanovi? (1856- 1929). Po Putnikově návratu do země z benevolence rakouského velení se jeho zástupcem stal generál ?. Miši? (1855-1921).

          P?esun rakousko-uherských vojsk (16 pěších a 1 jezdecká divize a 8 brigád a 40 letadel) na srbskou frontu byl ukon?en 12. srpna 1914, jejím velitelem byl jmenován generál O. Potiorek (1853-1935). Tého? dne 5. rakousko-uherská armáda v po?tu 80 000 voják? pod velením generála L. rytí?e von Frank (1848-1935) p?ekonala Drinu u Loznice a Lešnice a zahájila postup směrem k městu Valjevu vzdálenému zhruba 100 km. Cílem bylo dobýt v den císa?ových narozenin 18. srpna linii Valjevo-U?ice, postupovat na Niš a k bulharským hranicím. Této ofenzívy se jako kaprál 8. sboru 5. rakousko-uherské armády zú?astnil i E. E. Kisch (jeho zápisky jsou v knize citovány) .

          Na valjevskou frontu byla rozmístěna srbská 3. armáda v ?ele s generálem P. Juriši?em-Šturmem (1848-1921) a dále drinská divize na linii Badovinci-Loznica-Zvornik-Obrenovac-Ljubovica. Štáb armády sídlil ve Valjevu ?. 9 v budově obvodního a městského soudu, regent Alexandr bydlel v domě obchodníka I. Todorovi?e na Karadjorjevi?ově ulici. Srbsku se poda?ilo zmobilizovat témě? 400 000 voják?, chyběl však dostatek vojenského materiálu .

          Ve dnech 16. - 20. srpna 1914 probíhala cerská bitva (dle poho?í Cer, té? uváděna jako bitva na Jadaru, tj. na soutoku ?ek Driny a Jadaru). Skon?ila rakouským neúspěchem a ústupem na levý b?eh Driny. Vy?ádala si p?es 23 000 mrtvých a raněných na rakouské straně v?etně ?eských p?íslušník? 28. pěšího pluku a 16 000 mrtvých a raněných na straně srbské.

          Rakousko-uherská vojska zahájila nový útok 6. zá?í 1914 na linii Srem na ?ece Sávě-území Ma?va-b?eh ?eky Driny a ve směru na Valjevo, p?es které bylo mo?no od jihu pokra?ovat na Bělehrad a obklí?it ho. 15. zá?í 1914 se 6. rakousko-uherské armádě poda?ilo donutit 3. srbskou armádu rozmístěnou na pravém b?ehu Driny na linii Lešnica-Ljubovija k ústupu. P?ekro?ila Drinu a postupně ovládla horské h?ebeny Gu?evo, Boranja, Jagodnja a Sokolská planina; otev?ela se jí cesta k Valjevu.

          25. zá?í vydal velitel 3. srbské armády rozkaz udr?et se za ka?dou cenu na stávajících pozicích a znemo?nit nep?íteli další postup. Po dvaceti dnech boj? se fronta zastavila na linii Ljubovija-Sokolská planina-Jagodnja-Boranja-Gu?evo-dolní tok Driny a? po soutok se Sávou-Zasavica-No?aj-Pri?inovi?. Ani jedna z bojujících stran nebyla schopna podniknout razantní ofenzívu.

          Na konci ?íjna se rakousko-uherskému kombinovanému sboru poda?ilo prorazit srbskou obranu 2. armády v oblasti Ma?vy, obejít poho?í Cer a p?es Koceljevo a Banjani postupovat ji?ním směrem na Valjevo a obsadit ho.

          Pro srbské ozbrojené síly nastala první kritická situace. Na zasedání vlády a vrchního velení 8. listopadu vojvoda Putnik navrhl pokusit se o uzav?ení separátního míru s Rakouskem-Uherskem. P?edseda vlády N. Paši? (1845-1926) pohrozil demisí a po?adavku obnovit boje bylo vyhověno sta?ením se od ?eky Driny a soust?eděním se na vytvo?ení obranyschopné linie na ?ece Koluba?e ze severu a na ?ece Ljig z jihu. Byla zahájena p?íprava k tzv. kolubarské bitvě.

          Na linii nové fronty Obrenovac-Ub-Valjevo se mezi 14.-17. listopadem stáhly 1., 2. a 3. srbská armáda o celkovém po?tu p?es 250 000 voják?. Do 2. 12. se dle hodnocení srbské strany odehrávala defenzivní fáze kolubarské bitvy – stahování armád k ?ece. Generál Potiorek zahájil 16. listopadu 1914 nástup rakousko-uherských vojsk na Kolubaru: 5. armáda obsadila linii Obrenovac-Lajkovac, 6. armáda obsadila b?eh Kolubary a? do soutoku s Ljigem a Ribnicou, 15. a 16. sbor 6. armády se vydal na Valjevo. Spojencem srbských vojsk a brzdou nástupu nep?ítele se stalo náhlé oteplení, které proměnilo bojiště ve velké ba?iny. P?esto 18. listopadu dobyla rakouská vojska Lazarevac.

          Král Petar I. (1844-1921) navštívil místa vále?ných operací a posílil morálku srbských vojsk apely na jejich hrdinství, p?íklad pro potomky a p?ipomenutím zásluh z balkánských válek. 1. prosince došlo k prvnímu p?eběhnutí ?eských voják? k Srb?m (2 podd?stojníci 42. honvédské divize), kte?í informovali srbské velení o zhoršující se bojeschopnosti rakousko-uherských vojsk.

          Nový velitel 1. srbské armády generál ?. Miši? zahájil ofenzívu 2. prosince, a?koli tentý? den rakousko-uherská vojska dobyla Bělehrad. K 5. prosinci 1914 bylo ovládnuto poho?í Suvobor a zabráněno postupu rakousko-uherských vojsk z jihovýchodu do údolí ?eky Kolubary a k Valjevu. Generál Miši? byl 4. prosince povýšen na vojvodu. Dunajská divize 1. srbské armády obešla 6. 12. poho?í Maljen a p?ešla komunikaci spojující U?ici s Valjevem na postupu k Valjevu z jihozápadní strany. Moravská a Drinská divize 1. srbské armády postupovala k Valjevu z jihovýchodní strany od Ljigu v sou?innosti se 3. armádou. 3. armáda jen do 7. prosince p?i postupu k Valjevu zajala p?es 6 500 rakousko-uherských d?stojník?, podd?stojník? a vojín?.

          Generál Potiorek vydal 7. 12. rozkaz, aby 6. armáda zahájila ofenzívu a udr?ela linii fronty poho?í Povlen-Valjevo-?eka Kolubara-Bělehrad a aby 13., 15. a 16. armádní sbory udr?ely své pozice. Vojvoda Putnik p?ikázal 1. srbské armádě vytla?it nep?ítele na linii Kolubara-Valjevo, 3. armádě spole?ně s Drinskou divizí udr?et trojúhelník město Ljig, soutok Kolubary s ?ekou Ljig a Valjevo, 2. armádě z?stat v záloze a být p?ipravena k útoku na Kolubaru. U?ická divize měla za úkol vytla?it nep?ítele z prostoru Ra?an-Kosjeri?. 8. prosince 1914 ráno zahájila 1. srbská armáda postup k Valjevu, na linii Valjevo - Divci zlomila odpor a tého? dne ve?er vstoupila do města. 9. prosince bylo obsazeno celé město. K 9. prosinci 1914 utrpěla rakousko-uherská vojska porá?ku na linii ?eky Driny na západě a? po poho?í Kosmaj. Srbská ofenzíva skon?ila 15. prosince 1914 osvobozením Bělehradu, vítězná Kolubarská bitva návratem srbských vojsk na hranice Dunaje, Sávy a Driny .

          V kapitole knihy cele věnované dějinám Valjeva a okolí vztahující se k období první světové války popisuje Z. Rankovi? nezměrné utrpení civilních obyvatel města i p?íslušník? srbské armády a zajatc? následkem vypuknutí infek?ních nemocí. V celém Srbsku zahynulo na epidemie 100 000 civilist?, 30-35 000 voják? a 30 000 vále?ných zajatc?.

          Z. Rankovi? rozsáhle cituje z ?lánku srbského noviná?e V. M. Jovanovi?e opublikovaného 9. prosince 1914 v listu „Politika“ popisujícího hr?zy ve městě, zejména hromady nepoh?bených mrtvých v budově gymnázia, v budově městské nemocnice a v kasárnách 15. a 17. pluku. Tehdejší zpravodaj „Politiky“ obviňuje „špinavé a zavšivené Rakušáky“, ?e zanesli do města tyfus a choleru a p?i ústupu zanechali ve Valjevu témě? t?i a p?l tisíce svých nemocných a raněných . Následně autor uvádí celá jména léka?? místního p?vodu, léka?? nep?átelských armád i neutrálních stát? (nap?. zdravotnické mise USA) zem?elých ve Valjevu na epidemie v období leden – únor 1915 . 5. dubna 1915 zem?ela na tyfus p?ímo ve Valjevu významná srbská malí?ka Nadě?da Petrovi? (1873-1915), která zde slou?ila jako dobrovolná zdravotní sestra. Vojenské hroby ve Valjevu se staly největšími vále?nými h?bitovy na území Srbska.

          Kniha Z. Rankovi?e obsahuje i dobové snímky ulic a budov města v?etně gymnázia, kasáren, pivovaru a jeskyně, kde byl J. Janda na výletě.

          4. zá?í 1915 se Bulharsko za p?íslib obrovských územních zisk? p?ipojilo k Úst?edním mocnostem. 6. zá?í 1915 vrhlo na Srbsko 4 divize, Rakousko-Uhersko a Německo po šesti divizích. Ofenzívu ve směru od Sremu a severovýchodní Bosny vedla 3. rakousko-uherská armáda, z ji?ního Banátu 11. německá armáda a ze západního Bulharska vyrazila 1. a 2. armáda, vše o síle 800 000 voják? pod vrchním velením německého polního maršála A. von Mackensena (1849-1945). Srbsko na 1 150 km fronty disponovalo ji? jen 300 000 vojáky, rozdělenými do operativních skupin. Kone?ný útok proti Srbsku byl zahájen 5. ?íjna 1915, ji? 10. ?íjna byl po krvavých bojích a bombardování jednotkami Mackensena dobyt Bělehrad. Za další dva týdny po obsazení linie ?ajetina-poho?í Rudnik-poho?í Suvobor-Topola-Arandelovac-Palanka-Petrovac na Moravě vojsky Úst?edních mocností bylo o výsledku operace rozhodnuto.

          Ústup srbských vojsk do Albánie a ?erné Hory a utrpení civilního obyvatelstva za okupace je nazýváno „Srbskou Golgotou“. Z vále?ného i morálního hlediska se jednalo o slo?ité rozhodnutí, motivované ?ádostí o poskytnutí pomoci ze strany Dohody a obnovením bojeschopnosti srbské armády. Valjevo bylo Srby opuštěno 22. ?íjna a rakousko-uherská vojska je okupovala o t?i dny později. Okupa?ní správa za?ala tvrdě stíhat místní obyvatelstvo. K osvobození došlo a? 31. ?íjna 1918.

          Srbská vláda opustila Srbsko 24. listopadu, do Skadaru p?ijela 28. listopadu 2015. Vrchní velení ozbrojených sil odešlo 26. listopadu, do Skadaru p?ibylo 6. prosince 1915. Anabáze témě? 115 000 voják? a d?stojník? probíhala do 21. ledna 1916, od ?íjna 1915 do ledna 1916 ?inily ztráty v boji a na ústupu 70 000 voják?.

          V lednu 1916 vláda a vrchní velení (zejména princ-regent Alexandr) obvinily z chyb generální štáb, který byl v?etně ná?elníka R. Putnika odvolán. Novým ná?elníkem byl jmenován bývalý velitel 1. armády generál P. Bojovi? (1858-1945), 20. ?ervna 1918 jej vyst?ídal vojvoda ?. Miši?.

          Slovník, vysvětlivky, komentá?e

          abfertigung něm. zde: p?evzetí rozkaz? a pošty, odevzdání hlášení na velitelství voj. sboru

          ablézung něm. vyst?ídání ve slu?bě

          akcesist (akcezist) ?ekatel ú?ednického místa, kancelá?ský podú?edník, zapisovatel

          Albrechtské (Štefánikovy) kasárny kasárna arcivévody Albrechta v Praze na Smíchově, dnes Justi?ní palác

          alejkum salem („mír i Tobě“) odpově? na pozdrav „salem alejkum“

          Amerikáni zde: ?echoameri?ané bojující v legiích, té? jednotky americké armády ú?astnící se boj? 1. světové války v Evropě

          anilinová barva tehdy jedovatá, vyrobená na bázi aminobenzenu, benzenaminu ?i fenylaminu

          aparát zde: za?ízení pro dezinfekci osob a šatstva

          apparatsmann zde: pomocník p?ipravující raněného k operaci

          Arnauti hist. turecké ozna?ení Albánc? a obyvatel p?ilehlých horských oblastí, p?v. zejména voják? slou?ících v turecké armádě

          Arumuni (moderní ozna?ení národa) p?íslušníci románského národa ?ijící rozptýleně v oblasti ji?ního Balkánu, zejména v severním a st?edním ?ecku, Makedonii, jihozápadním Bulharsku, ji?ní a st?ední Albánii. Vlachs (st?edověký termín), v ?ecku jsou ozna?ováni jako Vlahoi, v Albánii jako Vllehe. V Albánii je jejich po?et dnes odhadován na 200 000. Hovo?í arumunštinou, latinským jazykem blízkým rumunštině, jazyk má mnoho dialekt?. V sou?asné době p?es snahu o?ivit jazyk probíhá asimilace s většinovým obyvatelstvem balkánských stát?. Věnovali se zejména pastevectví, stavěli svá obydlí z proutí.

          arsenál zbrojnice

          Asinara ostr?vek ve St?edozemním mo?i rozkládající se severozápadně od Sardinie, rozloha 51, 9 km2 stanice, vězení, místo internace zajatc? v 1. světové válce, místo internace etiopské nobility v době italské okupace Etiopie. Vězení uzav?eno v r. 1997. V sou?asnosti není osídlen, spole?ně s p?ilehlými vodami vyhlášen národním parkem. . Od r. 1885 v majetku italského státu, slou?il jako karanténní stanice, vězení, místo internace zajatc? v 1. světové válce, místo internace etiopské nobility v době italské okupace Etiopie.  Vězení uzav?eno v r. 1997. V sou?asnosti není osídlen, spole?ně s p?ilehlými vodami vyhlášen národním parkem. 

          Autrichiens fr. Rakušáci

          batalion pluk

          bergsalié?i oddíly italské armády vytvo?ené v 1. pol. 19. století, vysoce mobilní jednotky lehkých st?elc?. Sou?ástí uniformy byl klobouk se širokou obrubou zdobený ?ernými kohoutími péry. V 1. sv. válce jich bojovalo asi 210 000.

          bitva na ?ece Kolubara 3.-14.12.1914; vítězství Srbska nad rakousko-uherskou armádou bez ohledu na její po?etní p?evahu. 1. srbská armáda obsadila 9. 12. Valjevo. Srbové zajali 76 000 nep?átelských voják?. Srbský velitel ?. Miši? byl povýšen na vojvodu, O. Potiorek byl odvolán a nahrazen arcivévodou Ev?enem jako nejvyšším velitelem balkánské armádní skupiny. Dalších 10 měsíc? Rakousko proti Srb?m nevystoupilo. Síly byly p?esunuty na italskou frontu. Ztráty Srbska spolu s epidemií tyfu v zimě 1914-1915 srbskou armádu oslabily a v roce 1915 z?stala v defenzívě spoléhajíc na pomoc spojenc?, která však nep?išla.

          boerský búrský, p?ipomínající klobouky Búr? z období anglo-búrské války na p?elomu 19. a 20. stol.

          cimprlich něm. choulostivý, rozmazlený, ned?tklivý

          cugsfíra něm. Zugsf?hrer, ?eta?

          ?i?a srbo-chorv. sta?ík, strýc

          ?aur nevě?ící, zejména k?es?an (ozna?ovaný takto vyznava?i islámu)

          desentér desertér

          Deutschmeist?i zde: 4. dělost?elecký pluk (zal. na konci 17. st.) rakousko-uherské armády

          dienstreglamá něm., fr. slu?ební ?ád

          Etappentrainzug něm. zde: vojenský konvoj p?epravující mu?stvo a vojenský materiál

          fasunk, fasuňk náklad na voze, p?íděl potravin

          feldkurát vojenský kněz

          feldruf něm. heslo (hist.: polní p?íhlas)

          feldšpitál něm. polní nemocnice

          feldvébl, felák něm. (Feldwebel) šikovatel

          febris recurrens návratná hore?ka, st?ídání hore?natých stav? s 1–2 dny normální teploty (typicky p?i malárii, b?išním tyfu)

          flota námo?nictvo

          Foch, Ferdinand (1851-1929), francouzský maršál, hrdina 1. světové války, v b?eznu 1918 jmenován vrchním velitelem Spojeneckých sil. Pod jeho velením byl zastaven postup německých jednotek v druhé bitvě na Marně v ?ervenci 1918 a zahájen protiútok. V listopadu 1918 p?ijal německou kapitulaci v ?elezni?ním vagónu v Compiègne. Hrál d?le?itou roli na Pa?í?ské mírové konferenci.

          fortšristmesif zkomol. dle p?edpisu

          fráter zde: kněz s ni?ším svěcením

          gruppo it. zde: oddělení

          halt! něm. povel zastavit, stát!

          Hindenburg, Paul von (1847 - 1934), německý polní maršál, významná osobnost 1. světové války, prezident Německa v letech 1925 -1934. V pamětech J. Jandy jeden z voják? p?ipomíná vítězství Hindenburga nad Ruskem v bitvách u Tannenbergu a u Mazurských jezer v roce 1914 a krutost v??i nep?átelským voják?m.

          Hroby v dáli vále?ná iniciativa setníka Lenze, stavba pomník? (kenotaf?) na frontách zahynulým voják?m v místě jejich p?vodu. Vytratilo se z obecného povědomí.

          infanterie dělost?electvo

          Janin, Pierre-Thiébaut-Charles-Maurice (1862-1946), od dubna 1916 francouzský generál a vojenský velitel. Vedoucí francouzské vojenské mise na Sibi?i v době ruské ob?anské války. Nositel ?ádu bílého lva (1923).

          jednoro?ák jednoro?ní dobrovolník

          ka?amak kaše, p?ipravovaná zejm. z kuku?i?né mouky

          kamot rak. zde: se?azený, nastoupený, upravený

          kantina zde: prodejna pro zajatce

          kaprál it. (Korporal) ni?ší vojenská hodnost, desátník

          kavalerie jezdectvo

          kellner něm. ?íšník

          komisárek vojenský chléb kyselé chuti

          komita p?íslušník srbských partyzánských jednotek („komite“, major Vojislav Tankosi?) p?vodně bojujících v Makedonii proti osmanským jednotkám

          konduktér pr?vod?í

          korpskomando, korpskomanda něm. velení vojenského sboru

          Kronprinz něm. zde míněn korunní princ Bed?ich Vilém (1882 – 1951), syn německého císa?e Viléma II.

          ku?a srb. d?m

          kuláš zast. guláš

          Kunte, Ladislav (1874-1945), děde?k?v bratranec L. Kunte byl významným ?initelem protirakouského i protifašistického odboje. Spoluzakladatel Volné myšlenky, redaktor ?asu a Národního osvobození. Za okupace spolupracoval pod pseudonymem ?eněk Věrný s ilegálním ?asopisem V boj. Od r. 1940 vězněn, zejména v Ebrachu. Zem?el ve Straubingu p?i pochodu smrti v roce 1945. Publikoval p?edevším na téma úlohy nábo?enství v moderní spole?nosti, jeho práce se vyzna?ují vyt?íbeným a i dnes ?tivým stylem. Nap?. viz na internetu dostupné vzpomínky na Jana Herbena.

          lágrovat něm.tábo?it

          lajtnant něm. (Leutnant) poru?ík

          landšturmák něm. ( Landsturm) ?len domobraneckého vojska

          landwehrák, landvérák něm. (Landwehr) ?len zeměbraneckého vojska

          Lejhanec, Václav, rakousko-uherský diplomat, v období 1. světové války konzul v Dra?i (Durres). Dra? tehdy byla tehdy sídelním městem albánského kní?ete W. Wieda a hlavním městem Albánského kní?ectví. P?ešel do ?eskoslovenské zahrani?ní slu?by, v letech 1919-1921 nap?. p?sobil jako vedoucí ú?adu delegáta ?SR v Ma?arsku. Generálním konzulem v Dra?i byl v té době Alfred Rappaport (1868-1946).

          lettres fr. dopisy

          losung něm. zde: heslo dne

          mantl něm. vojenský pláš?

          marodní kniha něm. kniha nemocných

          marodvisita něm.návštěva nemocného u léka?e

          maršbatalion prapor s pozdějším datem mobiliza?ní a pochodové pohotovosti, slo?ený většinou ze zálo?ník?, ur?ený k doplnění ztrát, p?ipravující se k p?esunu na frontu (pochodový prapor)

          maršrúta něm. pově?ení k pracovní cestě

          mantúra vojenský oblek

          merhaba arab., tur. uvítání, pozdrav („vítej!“)

          Miši?, ?ivojin (1855-1921) srbský polní maršál (vojvoda) a nejúspěšnější srbský vojenský velitel v období 1876-1918. Velel 1. srbské armádě v bitvě na ?ece Kolubá?e (1914), ú?astnil se velkého ústupu p?es hory do Albánie v zimě 1915-1916, porazil a donutil k ústupu bulharskou armádu v bitvě u Gorniceva v roce 1916 a p?i pr?lomu soluňské fronty v zá?í 1918 byl ná?elníkem nejvyššího velení. Poté ná?elník generálního štábu armády Království Srb?, Chorvat? a Slovinc?.

          náredník (srbský felák) ni?ší srbský d?stojník

          obrlajtnant něm. nadporu?ík

          oficírsmená? něm., fr. d?stojnická kuchyně

          ohne Schritt něm. postup vp?ed nikoli pochodovým krokem (nebezpe?í rozkolísání vratkého mostu, „break step“)

          para, krejcar drobné mince srbské/rakouské

          pasírka něm. povolenka

          Paši?, Nikola (1845 -1926), významný srbský politický ?initel a diplomat, pětinásobný p?edseda vlády srbského království, první (celkem t?ikrát) p?edseda vlády Království Srb?, Chorvat? a Slovinc?. V pamětech vzpomínán pro sv?j mohutný krásný plnovous.

          pelerína it. pláštěnka, volný pláš? bez zapínání

          Petar I., Karadjordjevic (1844 – 1921), 1903 – 1918 poslední srbský král, první vládce Království Srb?, Chorvat? a Slovinc? (1918 – 1921)

          Pferdespital něm. koňská ošet?ovna

          piklhaubna něm. pruská vojenská helma s kovovým hrotem na vrcholu

          piksla něm. zde: kryt poloosy kola vozu

          pionérsébl něm. vojenská šavle, sou?ást výzbroje

          pioný?i, pioné?i něm. zde: ?enisté

          posichrovat něm. pojistit, zajistit

          Potiorek, Oskar (1853-1933) rakousko-uherský vojenský ?initel. 1911-1914 guvernér v Bosně a Hercegovině, svědek atentátu na následníka tr?nu Františka Ferdinanda d´Este 28.6.1914. 1914 vrchní velitel rakousko-uherské armády v srbské kampani, pora?en v bitvě u Ceru a na ?ece Kolubá?e, 1.1.1915 zbaven vrchního velení

          profesor P. známý pra?ský léka?, profesor, dle svědectví pamětí na frontě lé?il zp?sobem nevybo?ujícím z praktik vojenského „lé?itelství“ bě?ného v rakousko-uherské armádě

          Putnik, Radomir (1847-1917) srbský polní maršál, ná?elník generálního štábu srbské armády v období balkánských válek a 1. světové války. Ú?astník všech válek, vedených Srbskem v letech 1876-1917. V ?íjnu 1915 po zahájení ofenzívy spojených rakousko-uherských, německých a bulharských sil o 300 000 mu?? pod velením polního maršála A. von Mackensena rozhodl Putnik 31.10.1915 o ústupu srbských armád. Poslední boje byly vedeny na Kosově poli (19.- 24.11.). 25. listopadu kone?né rozhodnutí o ústupu p?es albánské hory. 155 000 voják? došlo do p?ístav?. V lednu 1916 byl odvolán z postu a zem?el v Nice.

          rakije pálenka

          raport hlášení

          rast něm. odpo?inek

          Rauberinsel něm. loupe?nický ostrov

          règime de faveur fr. zde: zvýšený p?íděl jídla na osobu a den

          Regimentsarzt (Reg. Arzt) něm. plukovní léka?

          rekonvalescent lat. zotavující se pacient

          Reserve Feldmaroden Haus něm. rezervní polní nemocnice

          Ristung něm. výzbroj

          salem alejkum arab.uvítací muslimský pozdrav „salam alejkum“ („mír s vámi / vám“), odpově? „alejkum salam“

          saniterák vojenský ošet?ovatel

          separace oddělení

          studovat zde: zabavit

          Slavonie ní?inné úrodné území rozdělené mezi Chorvatsko a Srbsko, historická země le?ící mezi ?ekami Drávou, Sávou a Dunajem

          Stationskomando něm. posádkové velení

          stra?ár srb. strá?ce

          štram něm. fešně, švihácky, upraveně, dle p?edpisu

          Šnejdárek, Josef (1875-1945) generál ?s. armády, 1899 vstoupil do fr. cizinecké legie, v době formování 21. st?eleckého pluku jmenován pomocníkem velitele pluku

          Šváb, švába srbské pohrdavé ozna?ení voják? nep?átelské rakousko-uherské armády bez ohledu na jejich národnost

          tagskaprál něm.kaprál v denní slu?bě

          tagwach něm.budí?ek

          therový papír (térový) asfaltem napuštěný, pou?ívaný v nedávné době zejména na izolaci st?ech

          trén něm.vojenský zásobovací oddíl, vozatajstvo

          t?etí výzva vojáci povolaní do slu?by ve t?etím kole, většinou zálo?níci věkově starší

          Vergatěrung něm. p?v. Vergatterung, vojenský signál, povel ke shromá?dění vojska na ur?ené místo, poplach, nástup

          Verpflekscetl něm. poukaz na ošet?ení

          Vilém II. (1859-1941), německý císa? a pruský král v letech 1888-1918

          Vopi?ka, Karel (1857-1935), úspěšný ?echoameri?an, podnikatel, ?editel a později spoluvlastník pivovaru Atlas Brewery v Chicagu, ve?ejný ?initel. Dle ?lánku opublikovaného ?echoamerickým listem Denní hlasatel dne 16.8.1913 byl „ Charles“ Vopi?ka tohoto dne navr?en Státním departmentem na funkci budoucího velvyslance USA v Rumunsku, Srbsku a Bulharsku. Po následném jmenování prezidentem W.Wilsonem zastával funkci v letech 1913-1920. ?len ?eskoslovenské národní rady v Pa?í?i. Viz nejnověji knihu Czechs of Chicagoland. Ed. by M.Sternstein. Charleston, SC., Arcadia Publishing, 2008. 127 pp. ISBN 13 9780 7385 5178 4.

          wendlovka, vendlovka (dle konstruktéra Werndla) puška zadovka pou?ívaná v rakousko-uherské armádě

          z?ídla u Padovy Euganee Terme, lázeňská oblast jihozápadně od města Padovy v severní Itálii

          zuávský pluk, zuávové obecně koloniální vojáci muslimského vyznání, jednotky lehkých st?elc? francouzské armády zalo?ené v 1. pol. 19. století v Al?írsku s nápadnou orientální pokrývkou hlavy, v době 1. světové války slou?ili v khaki uniformě a hlavu jim pokrýval ?ervený fez

          zupák voj.slang p?ezdívka podd?stojníka, zejm. šikovatele

          ลด รอย สิว รอย แดง ครีม ส เน ล ไวท์ เซ รั่ ม เซ รั่ ม innisfree สี แดง คอ ล ลา เจน ดี จริง ไหม รักษา สิว ด้วย benzac รักษา แผลเป็น สิว เซ รั่ ม ฮา ดะ ลา โบะ คอ ล ลา เจน พัน ดารา คอ ล ลา เจน วัต สัน 4500 ไอ ริ น่า คอ ล ลา เจน ครีม ใน เซ เว่ น ลด สิว หน้า ขาว เซ รั่ ม รักษา สิว อุด ตัน คอ ล ลา เจน เคน โกะ ราคา นั น โนะ คอ ล ลา เจน pantip เซ รั่ ม ม อย เจอร์ ไร เซอร์ เซ รั่ ม ฟื้นฟู ผิว หน้า คอ ล ลา เจน เกี่ยว กับ กระดูก ครีม รักษา รอย ดำ ต่อ เล็บ เจ ล คือ เล็บ เจ ล ลาย หินอ่อน สีชมพู นั น โนะ คอ ล ลา เจน เซ รั่ ม laneige เซ รั่ ม โร จู คิ ส สี เขียว คอ ล ลา เจน เคน โกะ pantip เซ รั่ ม โซล วา ซู ไซ คา โนะ คอ ล ลา เจน ดี ไหม ครีม ลด รอย ดํา ที่ ดี ที่สุด เลเซอร์ สิว อุด ตัน ราคา เหมา เซ รั่ ม รักษา ฝ้า ยี่ห้อ ไหน ดี คอ ล ลา เจน สี เขียว คอ ล ลา เจน มี กี่ แบบ neocell รีวิว คอ ล ลา เจน อิ ล ยาง สิว สาเหตุ เพียว คอ ล ลา เจน เป ป ไท ด์ เซ รั่ ม ไข่แดง ฮอกไกโด เซ รั่ ม ลัง โคม รีวิว เซ รั่ ม สี ดา รีวิว ลาย เล็บ เจ ล เจ้าสาว ลาย เล็บ เจ ล เจ้าสาว สิว อักเสบ แก้ม เป็น สิว อุด ตัน ที่ เดิม ๆ จัดการ สิว อุด ตัน เซ รั่ ม claire คอ ล ลา เจน ใบ เฟิร์น รีวิว โพ สิ ที ฟ คอ ล ลา เจน รอย ดำ รอย แดง จาก สิว ส ครับ ขัด ผิว ที่ ดี ที่สุด โปร วา เมด เซ รั่ ม ส ครับ ใน วัต สัน เซ รั่ ม มะเขือเทศ ใน เซ เว่ น eucerin ลด รอย สิว รีวิว เซ รั่ ม ก้อง สห รัถ มา ส์ ก หน้า ลด รอย สิว clarins double serum 50ml ราคา เพียว คอ ล ลา เจน 200 000 ดี ไหม ยา ทา ฝ้า ที่ ดี ที่สุด ส ครับ จันทร์ หอม ดี ไหม เซ รั่ ม มะเขือ ม่วง pantip คอ ล ลา เจน ของ เกาหลี คอ ล ลา เจน 6000 ครีม โอ เล ย์ หน้า ขาว สิว เชื้อรา รักษา รักษา สิว ที่ หลัง ให้ หายขาด เซ รั่ ม รักแร้ นางงาม เซ เว่ น nippi collagen พัน ทิป คอ ล ลา เจน เคน โก๊ะ เซ รั่ ม โบ ทา ย่า โซล วา ซู เซ รั่ ม เซ รั่ ม ผัก เกาหลี collagen peptide 4500 mg watsons รีวิว โฟม ล้าง หน้า แก้ ฝ้า เซ รั่ ม la roche posay คอ ล ลา เจน อิ ล ยาง เซ รั่ ม sk รีวิว ณั ช ชา เซ รั่ ม หลุม สิว หาย เอง เซ รั่ ม กา ร์ นิ เย่ สีชมพู เซ รั่ ม ณ วั ฒ น์ pantip ส ครับ น้ำนม เล็บ เจ ล ลาย ทะเล เซ รั่ ม เกาหลี ตัว ไหน ดี pantip คอ ล ลา เจน amway ราคา เซ รั่ ม นางงาม วิธี ทํา ส ครับ ก้อน การ รักษา สิว ให้ หายขาด หลุม สิว ลึก gee13 collagen ของ แท้ รักษา สิว แพ้ ราคา ต่อ เล็บ อะ ค ริ ลิ ค ครีม รักษา ฝ้า กิ ฟ ฟา รี น ส ครับ ผิว จันทร์ หอม รอย ดํา สิว สิว อุด ตัน ไม่มี หัว รักษา ส ครับ ผิว ผู้ชาย ส ครับ ก ลู ต้า มะขาม รีวิว เซ รั่ ม ทองคำ 24k goldzan รีวิว รักษา สิว ที่ หลัง ราคา คอ ล ลา เจน ซา คา นะ เซ รั่ ม เด อ เอ้ รักษา สิว ที่ ตัว คอ ล ลา เจน เอ็ ม พลัส 15000 คอ ล ลา เจน nippi คอ ล ลา เจน กิโล ดี ไหม ครีม เซ เว่ น ใช้ แล้ว หน้า ขาว รักษา สิว ฮอร์โมน ผู้หญิง เซ รั่ ม เห็ด origins รีวิว รีวิว ครีม ลด รอย ดํา จาก สิว เซ รั่ ม กา ร์ นิ เย่ pantip คอ ล ล่า เฮ ล ท์ วัต สัน ราคา เซ รั่ ม บ ลู เบอร์ รี่ ลาย เล็บ เจ ล สวย ๆ 2019 สี ฟ้า ยู เบ รี น คอ ล ลา เจน พัน ทิป เซ รั่ ม ณั ช ชา ใช้ ดี ไหม pantip เซ รั่ ม ส เปล ลิ่ ง เซ รั่ ม ทา ฝ้า ลํา ไย ใช้ ดี ไหม neocell super collagen ราคา ลด รอย สิว ที่ หน้า คอ ล ลา เจน ออ ริน จิ คอ ล ลา เจน ขาว ไว ครีม ลด รอย สิว dragon blood ที่ รักษา สิว เป็น สิว เรื้อรัง ไม่ หาย สัก ที pantip โปร บิ ต้า คอ ล ลา เจน ครีม หน้า ขาว ผู้ชาย pantip อั ล ติ เมท คอ ล ลา เจน รีวิว ชู กะ คอ ล ลา เจน pantip รักษา สิว ที่ หัว สิว หลัง รักษา เซ รั่ ม ส้ม สี เลือด ครีม เซ รั่ ม เกาหลี คอ ล ลา เจน ยู เบ รี น pantip คอ ล ลา เจน ผสม น้ํา มะนาว ผลิตภัณฑ์ หน้า ใส รัก สาร อย สิว เซ รั่ ม ลำไย จุฬา เฮิ ร์ บ รีวิว เซ รั่ ม the ordinary ต่อ เล็บ เจ ล กับ อะ ค ริ ลิ ค แผลเป็น สิว รอย ดํา บน หน้า รักษา สิว งบ น้อย pantip เซ รั่ ม ตัว ไหน ดี 2020 ally collagen รีวิว สิว หัว แดง ไม่มี หัว คอ ล ลา เจน เป ป ไท ด์ กับ คอ ล ลา เจน ไตร เป ป ไท ด์ เซ รั่ ม เกาหลี ตัว ไหน ดี pantip caudalie vinopure serum รีวิว คอ ล ลา เจน บาย วัต สัน อ เม ทิ ส ต์ เซ รั่ ม pantip รักษา สิว ผด ด้วย ตัว เอง เบน แซ ค รักษา สิว ผด เซ รั่ ม เกาหลี แอ ค เน่ บี ไซ ลิ ก ดี ไหม collagen แบบ เม็ด เล็บ เจ ล ลาย โด เร ม่อน ส ครับ ขัด ผิว ที่ ดี ที่สุด นิติ พล รักษา สิว ครีม รักษา ฝ้า เลือด เม จิ เซ รั่ ม อัญชัน เซ เว่ น ส ครับ นริศ รา รีวิว ครีม เค เอ แก้ ฝ้า อะ บา โลน คอ ล ลา เจน pantip ครีม ยัน ฮี รักษา ฝ้า กระ หลุม สิว ตื้น vistra collagen di peptide รีวิว ส ครับ เฮอ ร์ เบิ ล แบรนด์ ชิ ตะ คอ ล ลา เจน pantip g13 คอ ล ลา เจน รีวิว ครีม ลบรอย ดํา จาก สิว ที่ ดี ที่สุด ช่วย ลด รอย สิว ชนิด ของ คอ ล ลา เจน เซ รั่ ม มะนาว เซ รั่ ม อี ฟ คอ ล ลา เจน นู ไวท์ ดี ไหม เซ รั่ ม แต้ม สิว เซ รั่ ม รักษา ฝ้า กระ ส ครับ ผิว ขาว ใน เซ เว่ น เซ รั่ ม olay เพียว คอ ล ลา เจน ช่อง 8 ยา ลด รอย แดง ครีม ลด รอย สิว จุด ด่าง ดํา ที่ ดี ที่สุด ครีม ทา ฝ้า ดี ลา นิ น เซ รั่ ม olay คอ ล ลา เจน ขวด ใน เซ เว่ น เลเซอร์ รอย สิว ที่ หลัง ราคา คอ ล ลา เจน บํา รุ ง เข่า ลบรอย แดง จาก สิว โซล วา ซู เซ รั่ ม เซ รั่ ม รักแร้ นางงาม ซื้อ ที่ไหน สิว รอย ดํา collagen dipeptide plus รีวิว เซ รั่ ม พอ น ด์ สี แดง ครีม หน้า ขาว pantip 2020 naara เจอ เน ส ส์ ราคา คอ ล ลา เจน แอ ม เว ย์ แบบ เม็ด dhc collagen ดี ไหม รีวิว โร จู คิ ส แอ ค เน่ เซ รั่ ม เวน เซน คา แรง ส์ เซ รั่ ม รีวิว วิธี ทํา ส ครับ เอง eucerin ultrawhite spotless double booster serum รีวิว โซล วา ซู เซ รั่ ม ครีม รักษา ฝ้า แดด คอ ล ลา เจน รักษา ฝ้า blackmore collagen ราคา เซ รั่ ม คา แรง ราคา คอ ล ลา เจน peptide เซ วา เซ รั่ ม ราคา นา มุ ไลฟ์ ส เน ล ไวท์ เซ รั่ ม origin serum รีวิว ไอ เท ม รักษา รอย สิว ขจัด สิว อุด ตัน รีวิว คอ ล ลิ จิ คอ ล ลา เจน คอ ล ลา เจน กิ ฟ ฟา รี น แบบ ผง มอน เต้ เซ รั่ ม ดา ริ กะ เซ รั่ ม pantip เซ รั่ ม ยอน ฮ วา สิว หาย เอง ตาม ธรรมชาติ benzac ดี ไหม เซ รั่ ม 24k goldzan pantip นู ไวท์ เพียว คอ ล ลา เจน เป ป ไท ด์ คอ ล ลา เจน ดี ไหม เล็บ เจ ล ลาย หินอ่อน สีชมพู ครีม หน้า ขาว ใส ผู้ชาย eucerin double booster serum รีวิว pantip unc คอ ล ลา เจน จันทร์ สว่าง รักษา สิว ส ครับ ผิว หน้า เซ เว่ น คอ ล ลา เจน วินัย ไกร บุตร ดี ไหม โฟม ล้าง หน้า ส มู ท อี แก้ ฝ้า รีวิว ไซ โก โนะ คอ ล ลา เจน เม จิ คอ ล ลา เจน สี ทอง ราคา ซี ซี ทู คอ ล ลา เจน ไท พ์ ทู เซ รั่ ม รักษา หลุม สิว ใน เซ เว่ น clarins double serum แท้ ปลอม ส ครับ มะขาม ทํา เอง เซ รั่ ม วิ้ ง ไวท์ ราคา คอ ล ลา เจน บาย วัต สัน ไฮ โดร บาลานซ์ ทา หน้า ขาว some by mi yuja niacin serum รีวิว รักษา สิว ราคา น้ํา คอ ล ลา เจน เซ เว่ น สิว หัว ดํา รักษา ส ครับ ผิว ขมิ้น คอ ล ลา เจน จาก ปลา ทะเล น้ํา ลึก คอ ล ลา เจน อั ล ติ เมท โกลด์ รักษา สิว อักเสบ ที่ คาง ครีม ลบรอย ดํา จาก สิว ที่ ดี ที่สุด ครีม bk acne expert bright เล็บ เจ ล ลาย ดอก เด ซี่ โร จู คิ ส กระชับ รู ขุม ขน ครีม รักแร้ นางงาม รีวิว เม จิ เซ รั่ ม อัญชัน เซ เว่ น นรา ห์ คอ ล ลา เจน รักษา รอย ดํา รอย แดง จาก สิว double serum ปลอม รักษา สิว ฮอร์โมน ให้ หายขาด ลา แม ร์ เซ รั่ ม พร เกษม เลเซอร์ เซ รั่ ม ขาว ปรี๊ด ime collagen ของ ปลอม คอ ล ลา เจน คู มิ โกะ ดี ไหม สิว สาเหตุ ไซ โก โนะ พลัส ครีม ลด จุด ด่าง ดํา เซ เว่ น รักษา สิว ผด ด้วย ตัว เอง เซ รั่ ม guerlain กา ร์ นิ เย่ เซ รั่ ม ซอง เซ รั่ ม กุ๊ บ กิ๊บ ส เปร ย์ สิว ที่ หลัง แก้ สิว หัว ดํา เซ รั่ ม ลัง โคม ขนาด ทดลอง รักษา สิว ด้วย ตนเอง กํา จัด สิว หิน เซ รั่ ม มะนาว เซ รั่ ม 24k ดี ไหม รีวิว เซ รั่ ม บ ลู เบ อ รี่ ต่อ เล็บ เจ ล อยู่ ได้ นาน ไหม เซ รั่ ม รัง ไหม original herb เซ รั่ ม วิ ต ซี สลิป ปิ้ง มาร์ค คอ ล ลา เจน ลด สิว ผิว ใส รีวิว คอ ล ลา เจน เชน ธ นา เซ รั่ ม sulwhasoo รีวิว เม จิ คอ ล ลา เจน รีวิว คอ ล ลา เจน ผิว หน้า คอ ล ลา เจน เกาหลี ที่ ดี ที่สุด คอ ล ลา เจน กิโล ราคา mederma หลุม สิว คอ ล ลา เจน เร นา ต้า ลด รอย สิว eucerin คอ ล ลา เจน ช่วย เรื่อง สิว เฮอ เบิ้ ล ส ครับ บี เอ็ ม คอ ล ลา เจน พลัส คอ ล ลา เจน สด คอ ล ลา เจน g13 hiruscar ลด รอย สิว เซ รั่ ม ลำไย ดี ไหม เซ รั่ ม ทา หน้า ใน เซ เว่ น ลาย เล็บ เจ ล สวย ๆ 2020 สีชมพู ชิ ตะ คอ ล ลา เจน ของ แท้ รักษา สิว บน ใบหน้า เซ รั่ ม โร จู คิ ส ราคา ลาย เล็บ เจ ล สี แดง สวย ๆ 2019 dw คอ ล ลา เจน ทา สิว อักเสบ รักษา สิว อุด ตัน ด้วย ตัว เอง pantip อ บา โลน คอ ล ลา เจน พลัส ครีม เกาหลี หน้า ขาว ใส รีวิว eucerin double booster serum น้ํา คอ ล ลา เจน เซ เว่ น ครีม ลบรอย สิว ที่ หน้า รักษา สิว ราคา ถูก ครีม noscarna รีวิว บี เอ็ ม คอ ล ลา เจน เซ รั่ ม มะเขือเทศ เซ เว่ น เพียว คอ ล ลา เจน 200000 ส ครับ pantip เซ รั่ ม รักษา สิว watson ครีม ใน เซ เว่ น หน้า ขาว ไว ตา เมท คอ ล ลา เจน พัน ทิป เล็บ ต่อ เจ ล โฟม ล้าง หน้า รักษา ฝ้า กระ ดู รีวิว เซ รั่ ม ณั ช ชา เซ รั่ ม ราคา ถูก คอ ล ลา เจน ฮา ลา ล ครีม แก้ ฝ้า เกาหลี คอ ล ลา เจน แอ ม เว ย์ บำรุง กระดูก รักษา รอย สิว ที่ไหน ดี kiehl's ลด รอย สิว คอ ล ลา เจน แก้ สิว คอ ล ลา เจน เอ มิส สิว หาย เอง ตาม ธรรมชาติ แก้ ปัญหา สิวเสี้ยน ใช้ เซ รั่ ม แล้ว สิว ขึ้น เซ รั่ ม ลิ ซ่า 10 คอ ล ลา เจน ที่ ดี ที่สุด clarins double serum แท้ ปลอม คอ ล ลา เจน นิ ว เว ย์ เซ รั่ ม โสม เกาหลี vichy mineral 89 สิว ขึ้น คอ ล ลา เจน asahi ลาย ทา เล็บ เจ ล ยา ลด รอย สิว เร่ง ด่วน คอ ล ลา เจน mega คอ ล ลา เจน ไฮ โดร ไล ซ์ เซ รั่ ม boots ลาย เล็บ เจ ล หรู ๆ คอ ล ลา เจน dhc รีวิว ha hydrating รีวิว ลาย เล็บ เจ ล สี ขาว เจ ล แต้ม สิว ด รา ก้อน บ ลัด คั ง เซน รักษา ฝ้า เซ รั่ ม สี ดา ใช้ ดี ไหม บัตร ตัวแทน เซ รั่ ม ณั ช ชา คอ ล ลา เจน ได เป ป ไท ด์ กับ ไตร เป ป ไท ด์ ครีม ลด กระ ฝ้า อา บา โลน คอ ล ลา เจน ส ครับ ผิว หน้า pantip เซ รั่ ม ลํา ไย จุฬา เฮิ ร์ บ ราคา สิว อุด ตัน ไม่มี หัว รักษา ลาย เล็บ เจ ล น่า รัก รอย สิว หาย เอง ไวท์ เซ รั่ ม ต่อ เล็บ สวย ๆ คอ ล ลา เจน ชมพู รักษา รอย สิว ที่ไหน ดี รักษา สิว ใกล้ ฉัน เลเซอร์ สิว อุด ตัน พร เกษม ราคา เหมา รีวิว คอ ล ลา เจน แบบ ชง ครีม ซอง โร จู คิ ส dragon blood 20g ราคา คอ ล ลา เจน เภสัช ลาย เล็บ เจ ล เจ้าสาว เซ รั่ ม cathy doll รอย แผลเป็น สิว สิว ที่ คอ รักษา ส เน ล ไวท์ เซ รั่ ม แบบ ซอง วิ ส ท ร้า คอ ล ลา เจน รีวิว bioderma hydrabio serum รีวิว รีวิว serum เซ รั่ ม มิ ซู มิ สาเหตุ สิว ที่ หลัง อัน ย องค อ ล ลา เจน ครีม คิว เพรส หน้า ขาว เพียว คอ ล ลา เจน พลัส ไซ คา โนะ คอ ล ลา เจน ดี ไหม เซ รั่ ม ส้ม สี เลือด ลาย เล็บ เจ ล สวย ๆ 2020 สีชมพู benzac สิว อักเสบ รักษา รอย สิว ด้วย ตัว เอง คอ ล ลา เจน เม จิ สี ทอง ราคา ส ครับ ผิว หน้า ยี่ห้อ ไหน ดี 2019 เซ รั่ ม แม็ ก ซิ มี่ คอ ล ลา เจน ของ เชน ธ นาดี ไหม kiehl's dark spot รีวิว ฝ้า ลาย เล็บ เจ ล สวย หรู ครีม ทอง คํา 24k ต่อ เล็บ พี วี ซี รอย แผลเป็น รอย ดํา รักษา the klinique เลเซอร์ สิว ที่ หลัง ราคา รีวิว เซ รั่ ม กา ร์ นิ เย่ ครีม หน้า ขาว ใส ไร้ สิว เซ รั่ ม ลด สิว รอย สิว ลาย เล็บ เจ ล สี ฟ้า รีวิว เซ รั่ ม ทอง คํา 24k ครีม เกาหลี หน้า ขาว ใส vistra สิว nippi collagen ปลอม รักษา สิว เชื้อรา ที่ หลัง แผล จาก สิว กี่ วัน หาย สิว อุด ตัน หาย เอง ได้ ไหม รักษา สิว ที่ไหน ดี pantip เซ รั่ ม กุหลาบ pantip คอ ล ลา เจน เอ็ ม พลัส 15000 เซ รั่ ม ดิ ออ ร์ ตัว ใหม่ เป็น สิว อุด ตัน ที่ คาง skincare หน้า ขาว ยา รักษา แผลเป็น จาก สิว benzac รักษา สิว อิน นิ ส ฟรี เซ รั่ ม ครีม พม่า หน้า ขาว เจ ล แต้ม สิว อักเสบ ไม่มี หัว princess skin care ตัวแทน จำหน่าย ยา ลด แผลเป็น สิว คอ ล ลา เจน กิ ฟ ฟา รี น แบบ เม็ด คอ ล ลา เจน วัต สัน 4500 รีวิว ลาย เล็บ เท้า เจ ล รักแร้ นางงาม pantip คอ ล ลา เจน ซิงค์ พลัส ซี ของ แท้ สิว ที่ จมูก รักษา ครีม ลด รอย สิว pantip 2020 ครีม รักแร้ นางงาม รีวิว ส ครับ ขมิ้น ไพร สด pantip เซ รั่ ม c ส ครับ ผิว ขาว รีวิว รักษา สิว ที่ไหน ดี pantip 2020 เซ รั่ ม ทับทิม ใช้ ดี ไหม amado99 คอ ล ลา เจน guerlain double r serum รีวิว รักษา สิว ไม่มี หัว เป็น ไต neocell รีวิว ยู เบ รี น คอ ล ลา เจน ดี ไหม สิว ติด สาร ส เตี ย รอย ด์ ผล ไม้ ช่วย ลด สิว รักษา สิว อักเสบ แบบ ธรรมชาติ คอ ล ลา เจน หน้า เด็ก คอ ล ลา เจน คน แก่ เจ ล แต้ม สิว อักเสบ ไม่มี หัว สิว อุด ตัน เห่อ คอ ล ลา เจน ช่วย เซ รั่ ม มอน เต้ พัน ทิป ส ครับ ขาว คอ ล ลา เจน รักษา เข่า เสื่อม เซ รั่ ม วัน โอ วัน pantip เล็บ เจ ล ลาย มิ ก กี้ เมาส์ ครีม ลด รอย แดง รอย ดํา จาก สิว ยา แต้ม ลด รอย สิว คอ ล ลา เจน เป๊ ป ไท ด์ คอ ล ลา เจน ช่วย ชู กะ คอ ล ลา เจน pantip เซ รั่ ม yuja niacin รีวิว ส ครับ ผิว ขาว รีวิว เซ รั่ ม ผิว ผสม รอย ดํา สิว เซ รั่ ม ไม่มี แอลกอฮอล์ ไม่มี น้ำหอม ลด รอย สิว รอย แดง คอ ล ลา เจน คน แก่ ส ครับ สมุนไพร ยี่ห้อ ไหน ดี ลด สิว แบบ ธรรมชาติ คอ ล ลา เจน ไบ ร์ ท วิน คอ ล ลา เจน กาละแม ราคา เซ รั่ ม ผิว มัน คอ ล ลา เจน kilo คอ ล ลา เจน ยู ซี ทู คอ ล ลา เจน อิ ล ยาง รีวิว คอ ล ลา เจน รักษา สิว ยา ลด หลุม สิว เป็น สิว ที่ ตัว เซ รั่ ม อะ โว คา โด เซ รั่ ม พอ น เซ รั่ ม ฮา ดะ ลา โบะ รักษา แผลเป็น สิว เซ รั่ ม 3w รีวิว ส มู ท โตะ สลิป ปิ้ง เซ รั่ ม ครีม นางพญา หน้า ขาว รักษา สิว แพ้ cc คอ ล ลา เจน ปัญหา สิว ที่ หลัง ส ครับ เดอะ ควีน เจ้าของ แบรนด์ เซ รั่ ม ผิว มัน คอ ล ลา เจน boom ราคา คอ ล ลา เจน ผสม น้ํา คอ ล ลา เจน อั้ ม พัชรา ภา เซ รั่ ม เกาหลี ลด สิว คอ ล ลา เจน verena collagen ยี่ห้อ ไหน ดี pantip คอ ล ลา เจน กันแดด รักษา สิว อุด ตัน ธรรมชาติ ปรึกษา ปัญหา สิว ครีม ฟ้า ขาว หน้า ใส สูตร ดั้งเดิม ครีม แก้ ฝ้า เกาหลี สี เล็บ เจ ล ค ริ สมาส คอ ล ลา เจน หมอ แซม ดี ไหม ซา คา นะ คอ ล ลา เจน ดี ไหม ลาย เล็บ เจ ล ชา แน ล ลาย เล็บ เจ ล ใส ๆ โปร วา เมด เซ รั่ ม รีวิว ส ครับ ก ลู ต้า เนื้อ มะขาม วิ ตา จิ เน่ คอ ล ลา เจน ไซโค โน๊ะ คอ ล ลา เจน แบบ ชง กับ แบบ เม็ด อัน ไหน ดี กว่า กัน innisfree รักษา สิว ผด เซ รั่ ม ลด รอย สิว เล็ก ๆ ไม่มี หัว ha hydrating รีวิว pantip คู มิ โกะ คอ ล ลา เจน ปลอม วิ ส ท ร้า คอ ล ลา เจน ราคา วัต สัน serum เกาหลี คอ ล ลา เจน 2000 mg นิ ว เว ย์ คอ ล ลา เจน คอ ล ลา เจน ลด สิว ใน เซ เว่ น รักษา สิว พร เกษม ราคา สิว ผด ที่ หน้าผาก รักษา biotherm elixir serum รีวิว สิว หิน ที่ ตา ครีม ใน เซ เว่ น ลด สิว หน้า ขาว hyalu b5 serum รีวิว คอ ล ลา เจน จาก ปลา ทะเล คอ ล ลา เจน วัต สัน 4500 คอ ล ลา เจน ดี จริง หรือ คอ ล ลา เจน เว อ รี น่า ส ครับ ผิว ที่ ดี ที่สุด คอ ล ลา เจน ไขข้อ สิว ที่ คาง รักษา ครีม ลด รอย สิว ใน วัต สัน รีวิว serum ครีม ซอง เซ เว่ น ลด รอย ดํา yehwadam first serum รีวิว ไธ ม์ เม่ เซ รั่ ม ดี ไหม รักษา สิว อักเสบ ธรรมชาติ ส ครับ ก ลู ต้า เนื้อ มะขาม ขัด หน้า ได้ ไหม 24k goldzan รีวิว chuu colla ครีม ทา ฝ้า เห็น ผล จริง คอ ล ลา เจน เพียว พลัส hiruscar postacne ดี ไหม คอ ล ลา เจน ที่ ดี ที่สุด รีวิว คอ ล ลา เจน ที่ มี ฮา ลา ล นี เวี ย ตัว ใหม่ แก้ ฝ้า เซ็ ท รักษา สิว คอ ล ลา เจน วินัย ไกร บุตร ดี ไหม คอ ล ลา เจน ลด น้ำหนัก กำจัด สิว ผด คอ ล ลา เจน เซ เว่ น 15 บาท พัน ทิป คอ ล ลา เจน เป ป ไท ด์ 10000 วิ ส ท ร้า คอ ล ลา เจน ได เป ป ไท ด์ เลเซอร์ รอย สิว ที่ไหน ดี 2018 เรื่อง สิว เซ รั่ ม รักษา กระ อะ บา โลน คอ ล ลา เจน เป ป ไท ด์ ออกกำลัง กาย เพิ่ม คอ ล ลา เจน เล็บ เจ ล ดอกไม้ ครีม กลางคืน ใช้ แล้ว หน้า ขาว pantip รีวิว เซ รั่ ม ชา เขียว แบบ ซอง ต่อ เล็บ ปลอม สูตร ครีม หน้า ขาว คอ ล ลา เจน ไอ ริ น่า pantip สิว หลุม เล็บ เจ ล ลาย ดอก เด ซี่ คอ ล ลา เจน ราคา ส่ง สิว ผด สิว ผื่น ร้าน รักษา สิว กำจัด สิว หัว ดำ คอ ล ลา เจน mega เซ รั่ ม วา เบ ล pantip คอ ล ลา เจน เป ป ไท ด์ 10000 ชิ ตะ คอ ล ลา เจน ของ แท้ ส ครับ สมุนไพร ยี่ห้อ ไหน ดี คอ ล ลา เจน เกาหลี samsung pharm รีวิว ไตร เป ป ไท ด์ กับ ได เป ป ไท ด์ เซ รั่ ม ส มู ท โตะ โท เมโท คอ ล ลา เจน ไวท์ รีวิว คอ ล ลา เจน เชน ธ นา ยา ทา ฝ้า กระ ลด รอย แดง รอย ดํา จาก สิว เซ รั่ ม บํา รุ ง หน้า ใน เซ เว่ น คอ ล ลา เจน รักษา หลุม สิว แต้ม รอย สิว นิ ว เว ย์ คอ ล ลา เจน คอ ล ลา เจน ผิว ขาว รีวิว คอ ล ลา เจน แอ ม เว ย์ ดี ไหม รีวิว คน ใช้ ครีม รักษา ฝ้า ของ ดร สาโรช เซ รั่ ม จุด ด่าง ดํา ครีม ใน เซ เว่ น ลด สิว รอย ดํา คอ ล ลา เจน ใน เซ เว่ น ดี ไหม สาเหตุ ที่ สิว ไม่ หาย สัก ที โปร วา เมด เซ รั่ ม เซ รั่ ม 3w clinic eucerin double booster serum รีวิว pantip รอย สิว หาย ช้า คอ ล ลา เจน เซ เว่ น รีวิว ต่อ เล็บ อะ ค ริ ลิ ค คือ คอ ล ลา เจน แบบ ชง ยี่ห้อ ไหน ดี pantip 2563 โฟม ล้าง หน้า ส มู ท อี แก้ ฝ้า คอ ล ลา เจน kilo collagen plus vit e รีวิว สิว ข้าวสาร pantip เฮอ เบิ้ ล ส ครับ ครีม ทา หน้า ขาว pantip เซ รั่ ม ทองคำ 24k รีวิว เซ รั่ ม ทา ฝ้า ลํา ไย รีวิว เซ รั่ ม กา ร์ นิ เย่ ดี ไหม คอ ล ลิ จิ กี่ กรัม คอ ล ลา เจน ยี่ห้อ ไหน ดี ใน เซ เว่ น รีวิว คอ ล ลา เจน ซิงค์ พลัส ซี สิว หลัง รักษา q เซ รั่ ม ดี ไหม ubereen collagen ดี ไหม เล็บ ต่อ เจ ล เซ รั่ ม 3w clinic pantip คลา แรง ส์ เซ รั่ ม รักษา สิว pantip 2020 เซ รั่ ม drs นี เวี ย เซ รั่ ม ทา หน้า ผู้ชาย ครีม แก้ ฝ้า ยัน ฮี ไตร เป ป ไท ด์ กับ ได เป ป ไท ด์ eucerin first serum รีวิว คอ ล ลา เจน กระชับ รู ขุม ขน คอ ล ลา เจน เป ป ไท ด์ 4000 คอ ล ลา เจน กระแต ครีม รักษา ฝ้า ยัน ฮี นี โอ คอ ล ลา เจน สิว ไม่ หาย เป็น ไป ได้ เพราะ รักษา สิว อักเสบ ที่ แก้ม บี เอ็ ม คอ ล ลา เจน พลัส ส ครับ ขัด ผิว pantip แก้ ปัญหา สิว อักเสบ ครีม รอย ดํา จาก สิว เร็ว ที่สุด ลาย เล็บ เจ ล เรียบ หรู 2020 vichy mineral 89 serum รีวิว คอ ล ลา เจน แบบ แคปซูล รักษา สิว เห่อ mederma หลุม สิว ลาย เล็บ เจ ล สี แดง สวย ๆ 2020 คอ ล ลา เจน อั ล ติ เมท ดี ไหม คอ ล ลา เจน แบบ เคี้ยว เซ รั่ ม สี ดา รีวิว pantip ครีม หน้า ขาว ที่ วัต สัน คอ ล ลา เจน ที่ ดี ที่สุด 2563 เซ รั่ ม นางงาม ดี ไหม pantip รักษา รอย สิว ที่ไหน ดี ส ครับ หอย ทาก eucerin double booster serum รีวิว pantip ส มู ท อี รอย สิว รักษา สิว เกาหลี คอ ล ลา เจน กาละแม ร์ ซิ ง ก์ แอนด์ คอ ล ลา เจน เซ วา เซ รั่ ม ราคา รีวิว คอ ล ลา เจน เชน ธ นา เซ รั่ ม ไข่แดง ฮอกไกโด คอ ล ลา เจน ช่วย เรื่อง ผิว คอ ล ลา เจน แม่ หลัง คลอด นา บี คอ ล ลา เจน เซ รั่ ม ordinary รีวิว ชิ ตะ คอ ล ลา เจน pantip ยา ทา ฝ้า กระ ยา ทา แก้ รอย สิว เซ รั่ ม ที่ ดี ที่สุด พัน ทิป ครีม นี เวี ย รักษา ฝ้า รักษา รอย ดํา รอย แดง ครีม ลด รอย สิว จุด ด่าง ดํา ที่ ดี ที่สุด เลเซอร์ หลุม สิว มี กี่ แบบ เซ รั่ ม เลิ ฟ โพ ชั่ น รีวิว ครีม 24k ดี ไหม แบบ ลาย เล็บ เจ ล เซ รั่ ม คิว เพรส pantip เซ รั่ ม ส้ม สี เลือด ส ครับ ที่ ดี ที่สุด เซ รั่ ม coconalda ส มู ท อี แก้ แผลเป็น คอ ล ลา เจน ขาว จริง ยา ทา รอย ดำ เลเซอร์ รอย สิว ที่ หลัง ราคา คอ ล ลา เจน ทา ผิว คอ ล ลา เจน ยู ไล ค์ คอ ล ลา เจน เกาหลี สี ฟ้า เซ รั่ ม เวน เซน ยู เบ รี น คอ ล ลา เจน พัน ทิป ชิ ตะ คอ ล ลา เจน พัน ทิป คอ ล ลา เจน กิโล pantip ส ครับ จันทร์ หอม ราคา eucerin เซ รั่ ม คอ ล ลา เจน ช่วย เรื่อง ผิว เซ รั่ ม หน้า ขาว ใน เซ เว่ น ลาย เล็บ เจ ล สี ฟ้า ส ครับ หน้า วัต สัน pantip นา ริ คอ ล ลา เจน ลาย เล็บ เจ ล สี แดง สวย ๆ 2019 เป็น สิว แข็ง ๆ ไม่มี หัว รอย ดํา สิว ที่ หลัง เป็น หลุม สิว ที่ จมูก รักษา สิว ด้วย ตัว เอง 2020 collagen by watsons สีชมพู รีวิว เล็บ เจ ล ดอกไม้ ครีม หน้า ขาว ไร้ สิว คอ ล ลา เจน ช่อง 8 รอย ดํา จาก สิว กี่ วัน หาย ที ท รี อ อย ล์ รักษา สิว คอ ล ลา เจน ยี่ห้อ กิโล ราคา clarins double serum ครีม หน้า ขาว ที่ วัต สัน biotherm serum รีวิว ร่างกาย ดูด ซึม คอ ล ลา เจน ดี ดี คอ ล ลา เจน โปร วา เมด ก ลู ต้า เซ รั่ ม ส ครับ มะขาม ทํา เอง รอย จุด ด่าง ดํา สิว หัว ขาว รักษา กา ร์ นิ เย่ เซ รั่ ม ซอง ยา แต้ม รอย ดํา จาก สิว เซ รั่ ม สำหรับ ผู้ชาย คอ ล ลา เจน ใบ เฟิร์น พัน ทิป เซ รั่ ม ว่า น หาง คอ ล ลา เจน ขับ สิว ที่ ลบรอย สิว เซ รั่ ม รักษา ฝ้า กระ รู ขุม ขน กว้าง เซ รั่ ม benzac สิว อุด ตัน คอ ล ลา เจน ดี เอ ช ซี ปริมาณ คอ ล ลา เจน ที่ ร่างกาย ต้องการ ต่อ วัน ยา ลด รอย สิว pantip ส ครับ หน้า ธรรมชาติ เซ รั่ ม รักษา สิว watson คอ ล ลา เจน แบ ล็ คม อ ร์ ดี ไหม เซ รั่ ม ก ลู ต้า คอ ล ลา เจน นิ ป ปิ สิว เม็ด ข้าวสาร ใต้ ตา ครีม รักษา รอย สิว ที่ ดี ที่สุด คอ ล ลา เจน แบบ ชง ตัว ไหน ดี นี โอ คอ ล ลา เจน ราคา เซ รั่ ม ณั ช ชา เซ รั่ ม ล็อก ซิ ทาน คอ ล ลา เจน dhc รีวิว pantip แอ ส ต้า คอ ล ลา เจน เล็บ เจ ล ลาย ทะเล เซ รั่ ม ใน เซ เว่ น ใช้ แล้ว หน้า ใส คอ ล ลา เจน ไขข้อ คอ ล ลา เจน แบ ล็ คม อ ร์ ดี ไหม นารา คอ ล ลา เจน pantip ครีม ลด รอย แดง จาก สิว แบบ เร่ง ด่วน แก้ สิว หัว ช้าง ปรึกษา เรื่อง สิว ฟรี ทา สิว อุด ตัน ครีม ลด รอย สิว pantip 2020 คอ ล ลา เจน เป๊ ป ไท ด์ fresh nectar serum รีวิว nature's way collagen รีวิว ส ครับ หน้า ธรรมชาติ แต้ม สิว ไม่มี หัว รีวิว คอ ล ลิ จิ คอ ล ลา เจน คอ ล ลา เจน ของ เชียร์ รีวิว kiehl's dark spot solution เซ รั่ ม นี เวี ย ผู้ชาย เซ รั่ ม แตงกวา เลเซอร์ รอย สิว พร เกษม 2019 เป็น หลุม สิว ไซ โก โนะ พลัส คอ ล ลา เจน เอ็ ม พลัส 15000 เฌอ ชม คอ ล ลา เจน พัน ทิป hiruscar ลด รอย สิว เซ รั่ ม พอ น ด์ ส รีวิว คอ ล ลา เจน 2020 เซ รั่ ม loreal guerlain double r serum รีวิว kizzei ครีม หน้า ขาว เร่ง ด่วน ดี ไหม eucerin เซ รั่ ม เซ รั่ ม ส เปล ลิ่ ง โท เมโท คอ ล ลา เจน ไอ เท ม รักษา รอย สิว เซ รั่ ม โสม ป่า รีวิว คอ ล ลา เจน คิว เท็ น มิ ซู มิ ลด รอย สิว ไซ โก โนะ พลัส รักษา สิว รา มา เซ รั่ ม คา แรง ราคา โปร บิ ต้า คอ ล ลา เจน คอ ล ลิ จิ ราคา เซ รั่ ม คิว เพรส รีวิว ลด ริ้ว รอย สิว เจ ล แต้ม สิว อักเสบ ไม่มี หัว ครีม แก้ ฝ้า แดด รีวิว เซ รั่ ม บ ลู เบ อ รี่ ราคา clarins double serum ครีม ฟ้า ขาว หน้า ใส สูตร ดั้งเดิม คอ ล ลา เจน ปลอม คอ ล ลา เจน เอม มี่ คอ ล ลา เจน ไซ โก โนะ pantip ยา ทา แก้ รอย สิว เซ รั่ ม double serum คอ ล ลา เจน แอ ม เว ย์ ดี ไหม ครีม หน้า ขาว ใส พัน ทิป รักษา สิว ที่ไหน double serum ราคา ครีม eucerin หน้า ขาว collagen บํา รุ ง กระดูก เซ รั่ ม แอ ม เพิล cc calcium & collagen รีวิว อะ บา โลน คอ ล ลา เจน pantip เพิ่ม คอ ล ลา เจน ให้ ผิว หน้า นรา ห์ คอ ล ลา เจน ลาย เล็บ สี เจ ล ฟิ สิ โอ เจ ล เซ รั่ ม 24k goldzan ราคา สิว สาเหตุ สิว อุด ตัน กลาย เป็น สิว อักเสบ ยา ทา รอย ดำ คอ ล ลา เจน แอ ม เว ย์ บำรุง กระดูก รีวิว ยา ลด รอย สิว เซ รั่ ม หมาย ถึง fin delles collagen pantip คอ ล ลา เจน พัน ดารา สิว อุด ตัน เป็น ไต คอ ล ลา เจน 7 ส ครับ ใน วัต สัน คอ ล ลา เจน ปลอดภัย เซ รั่ ม ลด รอย สิว รีวิว เซ รั่ ม ฝ้า ส มู ท โตะ สลิป ปิ้ง เซ รั่ ม เม จิ คอ ล ลา เจน ราคา คอ ล ลา เจน ลด สิว pantip คอ ล ลา เจน ออ น นี่ ดี ไหม เซ รั่ ม ก้อง สห รัถ รีวิว ส ครับ ผิว กาย พอ น ด์ ส เซ รั่ ม อยาก สิว หายขาด คอ ล ลา เจน ซิงค์ พลัส ซี ของ แท้ คิว ตี้ แคร์ เพียว คอ ล ลา เจน พัน ทิป คอ ล ลา เจน เป ป ไท ด์ จาก ปลา ทะเล เซ รั่ ม sk2 คอ ล ลา เจน ของ เชน ธ นาดี ไหม เซ รั่ ม srn ลด รอย สิว ที่ หน้า จุฬา เฮิ ร์ บ มะม่วง เซ รั่ ม สาหร่าย โฟม ล้าง หน้า ส มู ท อี แก้ ฝ้า เซ รั่ ม klairs เซ รั่ ม ชา เขียว innisfree แบบ ซอง เซ รั่ ม ตัว ไหน ดี pantip aesop เซ รั่ ม เซ รั่ ม ลด รอย สิว รีวิว เลเซอร์ สิว อุด ตัน ราชเทวี ราคา เลเซอร์ สิว หิน พร เกษม มา ค ลด สิว เซ รั่ ม ส้ม นา มิ ส ครับ หน้า ยี่ห้อ ไหน ดี 2018 collagen ดี ที่สุด ส ครับ หอย ทาก คอ ล ลา เจน เคน โกะ ราคา แก้ ปัญหา สิว ที่ หลัง เป็น สิว อุด ตัน ที่ เดิม ๆ รักษา สิว ที่ เกาหลี เซ รั่ ม 3w ซี แอ ล คอ ล ลา เจน นู โทร จี น่า เซ รั่ ม เซ รั่ ม ทองคำ เกาหลี clarins double serum รีวิว 2018 เซ รั่ ม olay เซ รั่ ม สี แดง คอ ล ลา เจน แบบ ชง ใน เซ เว่ น คอ ล ลา เจน 2000 mg นู โทร จี น่า เซ รั่ ม คอ ล ลา เจน อิ ล ยาง เซ รั่ ม คี ล ส์ รีวิว สิว แข็ง ไม่มี หัว คอ ล ลา เจน คิว เท น รีวิว คอ ล ลา เจน prime อั ล ติ เมท คอ ล ลา เจน รีวิว วิธี ส ครับ ผิว หน้า เซ รั่ ม รักแร้ นางงาม รีวิว pantip ครีม ลด รอย แดง จาก สิว pantip คอ ล ลา เจน ทับทิม รักษา รอย สิว แบบ เร่ง ด่วน สิว อุด ตัน ไม่ หาย สัก ที คอ ล ลา เจน คอ ล ลิ จิ pantip เซ รั่ ม รังนก ครีม แก้ ฝ้า เซ เว่ น เซ รั่ ม estee lauder รีวิว เซ รั่ ม ว่า น หาง ส ครับ หน้า ตัว ไหน ดี ครีม รักษา ฝ้า ก ระลึก อภัย ภูเบศ ร naara เจอ เน ส ส์ ราคา รักษา สิว ด้วย ธรรมชาติ คอ ล ลา เจน วัต สัน ตัว ไหน ดี เซ รั่ ม bioaqua pantip เซ รั่ ม เกาหลี ample caudalie vinoperfect radiance serum รีวิว ครีม ทา ฝ้า ที่ เห็น ผล จริง คอ ล ลา เจน นั น โนะ ลาย เล็บ เจ ล สี ฟ้า เซ รั่ ม บี ออ น hiruscar ลด รอย สิว เซ รั่ ม รักษา สิว pantip เซ รั่ ม หมาย ถึง คอ ล ลา เจน กาละแม ราคา เซ รั่ ม แก้ สิว รีวิว คอ ล ลา เจน คอ ล ลิ จิ ครีม ลด รอย จุด ด่าง ดํา เว นิ ต้า คอ ล ลา เจน ลบรอย สิว ที่ หน้า รีวิว คอ ล ลา เจน เชน ธ นา แพ็ ค กี้ ไวท์ ลิ ฟ ติ้ง คอ ล ลา เจน เซ รั่ ม สาเหตุ สิว ที่ หลัง บี เอ็ ม คอ ล ลา เจน พลัส คอ ล ลา เจน bsc เซ รั่ ม ตัว ดัง เซ รั่ ม บู ส เตอร์ ครีม ซอง ใน เซ เว่ น ลด สิว หน้า ใส biotherm เซ รั่ ม ที่ แต้ม รอย สิว อะ บา โลน คอ ล ลา เจน pantip รีวิว innisfree green tea seed serum pantip collagen บํา รุ ง กระดูก boom collagen ดี ไหม เซ รั่ ม รักษา สิว watson ครีม รักษา ฝ้า กระ ที่ ดี ที่สุด ยา ทา รอย ดํา collagen เชน ลาย เล็บ เจ ล สี ส้ม เรื่อง สิว ไวท์ เซ รั่ ม ลด รอย สิว จุด ด่าง ดํา เซ รั่ ม ทับทิม innisfree คอ ล ลี่ คอ ล ลา เจน วัต สัน คอ ล ลา เจน ใน เซ เว่ น พัน ทิป แมน ซั่ ม คอ ล ลา เจน รักษา สิว ที่ หลัง ที่ไหน ดี hiruscar ลด รอย สิว mederma รีวิว รอย แผลเป็น รอย สิว อักเสบ เซ รั่ ม ชิ เช โด้ กา ร์ นิ เย่ หน้า ขาว mederma รอย สิว โซล วา ซู เซ รั่ ม เซ รั่ ม มะเขือเทศ เซ เว่ น ส มู ท อี 24k physiogel รักษา สิว คอ ล ลา เจน เป ป ไท ด์ ดี ไหม real คอ ล ลา เจน colla คอ ล ลา เจน เซ รั่ ม ไวท์ เท น นิ่ง วิ ต ซี ต่อ เล็บ มี แบบ ไหน บ้าง คอ ล ลา เจน เว อ รี น่า ดู รีวิว เซ รั่ ม ณั ช ชา คอ ล ลา เจน สาย สั้น ครีม หน้า ขาว ใส เซ เว่ น สิว ผด สิว อุด ตัน หน้าผาก collagen dipeptide plus รีวิว รักษา สิว พัน ทิป ครีม ลด แผลเป็น จาก สิว ส ครับ หน้า ดี ไหม วัต สัน นู ท ริ 10000 รีวิว ชิ ตะ คอ ล ลา เจน ส่วนผสม คอ ล ลา เจน ซั ค เซ สมอ ร์ ยา รักษา รอย แดง จาก สิว รีวิว ส ครับ อ โว คา โด ต่อ เล็บ เท้า เจ ล สิว หลุม เจ ล แต้ม สิว ด รา ก้อน บ ลัด รีวิว คอ ล ลา เจน dhc เซ รั่ ม น้ำผึ้ง นา ร์ วาล เซ รั่ ม คิว เท น สิว หัว ช้าง อักเสบ คอ ล ลา เจน รักษา ฝ้า ยี่ห้อ ไหน ดี เซ รั่ ม เกาหลี v7 แบ ล็ คม อ ร์ คอ ล ลา เจน คิว เท น ราคา ครีม รอย ดํา จาก สิว เร็ว ที่สุด ท รี ท เม้น ท์ รักษา สิว vistra คอ ล ลา เจน เซ รั่ มอ อริ จิ น คอ ล ลา เจน mega ครีม หน้า ขาว ผู้ชาย pantip คอ ล ลา เจน เซ รั่ ม ครีม แก้ ฝ้า ยัน ฮี คั ง เซน รักษา ฝ้า เซ รั่ ม garnier เฮอ เบิ้ ล ส ครับ เซ รั่ ม 24k goldzan pantip ครีม หน้า ขาว ชาย สิว ที่ จมูก รักษา รักษา รอย ดํา รอย แดง boom collagen ราคา ส ครับ มา ดี้ ครีม ด รา ก้อน บ ลัด รีวิว สิว อุด ตัน เรื้อรัง เซ รั่ ม ณั ช ชา ส่วนผสม แอ ส ต้า คอ ล ลา เจน รักษา สิว ผด อุด ตัน คอ ล ลา เจน คิว เท น รีวิว รีวิว โร จู คิ ส แอ ค เน่ ร่างกาย ดูด ซึม คอ ล ลา เจน นิติ พล รักษา สิว gee13 pantip
          เครื่องสำอาง นา ส| เครื่องสำอาง ค์ แบรนด์| ลบรอย แผลเป็น บน ใบหน้า เซ เว่ น| ส กิน แคร์ แพง| si passione จาก giorgio armani| น้ำหอม lacoste| ysl รองพื้น| รองพื้น cherben รีวิว| เจ้า ชาย เครื่องสำอาง| บุ ฟ เฟ่ ที่ไหน ดี| ท รี ท เม้น เครา ติ น| ครีม บํา รุ ง ผิว หน้าที่ ดี ที่สุด pantip| บุ ฟ เฟ่ ลาดพร้าว 101| น้ำหอม รองเท้า| เกรด น้ำหอม| น้ำหอม cc กลิ่น ไหน หอม| ดิ ออ ร์ น้ํา หอม| รองพื้น nars รีวิว| รองพื้น sisley| maybelline รองพื้น| pc ส กิน แคร์| รองพื้น ของ เนย โชติ กา| ลิปสติก ลิ ซ่า| เจ ล ลบรอย แผลเป็น doodee รีวิว| น้ำหอม ฉีด ผ้า แม็คโคร| เครื่องสำอาง ที่ ดี ที่สุด ใน โลก| เครื่องสำอาง sasimi| เครื่อง สํา อา ง ยู นิ คอร์น| เครื่อง สํา อา ง ที่ ผู้หญิง ชอบ| ส กิน แคร์ ริ้ว รอย| มาดาม ฟิ น น้ำหอม| เครื่อง สํา อา ง คิ ต ตี้| ครีม ทา รอย แผลเป็น ผ่าตัด| เครื่องสำอาง 4u2| เครื่อง สํา อา ง ยก โหล| เครื่อง สํา อา ง พา เลท| บํา รุ ง ผม แห้ง เสีย| น้ำหอม adidas| สูตร หมัก ผม ธรรมชาติ| ลา เน จ เซ รั่ ม| etude house ราคา เกาหลี| ส กิน แคร์ ลด รอย สิว ใน เซ เว่ น| น้ำหอม ปรับอากาศ| รองพื้น เร ฟ ลอน| gucci น้ำหอม| eau de parfum คือ| โอ อิ ชิ บุ ฟ เฟ่ มี สาขา ไหน บ้าง| ครีม กลางคืน หน้า ขาว ใส| น้ำหอม chanel coco| มาดาม ฟิ น สี แดง| บุ ฟ เฟ่ ราคา ถูก ใกล้ ฉัน| เครื่องสำอาง bts| บุ ฟ เฟ่ แถว ลาดพร้าว| ขายส่ง ส กิน แคร์| ครีม ลบรอย แผลเป็น เด็ก| เครื่อง สํา อา ง ค์ แบรนด์ ดัง| bleu de chanel ราคา 2019| เครื่องสำอาง pola| เครื่องสำอาง แท้| ขายส่ง ครีม เกาหลี| max เครื่อง สํา อา ง| วา กิ ว บุ ฟ เฟ่| ขายส่ง เครื่อง สํา อา ง เกาหลี สํา เพ็ง| เครื่อง สํา อา ง คา เน โบ|